TİCARİ İŞLETME REHNİ SİCİLİ TÜZÜĞÜ
Bakanlar Kurulu Karar Tarihi - No: 25/07/1972 - 7/4776
Dayandığı Kanun Tarihi - No: 21/07/1971 - 1447
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi - No: 21/08/1972 - 14283
BİRİNCİ BÖLÜM : GENEL HÜKÜMLERKAPSAM:Madde 1 - Ticari işletme rehninin ticaret veya esnaf ve sanat siciline tescili ve sicil memurluğunca yapılacak diğer işlemler bu Tüzükte gösterilmiştir.
TİCARİ İŞLETME REHNİ SİCİLİNİ TUTAN MERCİLER:Madde 2 - Ticari işletme rehni sicili, ticaret siciline kayıtlı olanlar için ticaret sicilinde, esnaf ve sanat siciline kayıtlı olanlar için esnaf ve sanat sicilinde tutulur.
SİCİL DEFTERİ:Madde 3 - Ticari işletme rehninin kaydı için üç bölümlü bir sicil defteri tutulur.
Birinci bölüme rehinler tarih sırası ile kaydedilir. İkinci ve üçüncü bölümler fihrist bölümleridir.
İkinci bölüm, rehni veren gerçek kişi ise soyadının, tüzel kişi ise ünvanının; üçüncü bölüm, rehin alacaklısı gerçek kişi ise soyadının, tüzel kişi ise ünvanının ilk harfine göre tutulur.
SİCİLİN ALENİLİĞİ:Madde 4 - Ticari işletme rehni sicili alenidir. Herkes sicilde bir kayıt bulunup bulunmadığı ve varsa mahiyeti hakkında, sözlü veya yazılı bilgi verilmesini sicil memurundan isteyebilir.
İKİNCİ BÖLÜM : SİCİLE KAYITKAYDIN YAPILMASI:Madde 5 - Ticari işletme rehni, noterce düzenlenen ticari işletme rehni sözleşmesinin, düzenlenmesi tarihinden itibaren on gün içinde ilgililerden birisi tarafından ibraz edilerek yazılı tescil talebinde bulunması halinde, ticari işletmenin kayıtlı bulunduğu ticaret veya esnaf ve sanat siciline kaydolunur.
REHNİN DİĞER SİCİLLERE BİLDİRİLMESİ:Madde 6 - Ticaret veya esnaf ve sanat sicili memuru, tescilden hemen sonra tesis edilen rehin hakkında;
a) Ticari işletmenin üzerinde faaliyet gösterdiği gayrimenkul işletme sahibine ait ise bu gayrimenkulün tapu kütüğündeki beyanlar hanesine işlenmek üzere tapu sicil muhafızlığı veya memurluğuna,
b) Ferdi markalar ile lisanslar ve ihtira beratları gibi sınai haklar üzerine tesis edilmiş ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tutulan sicile işlenmek üzere sözü edilen Bakanlığa,
c) Maden işletmesi üzerine tesis edilmiş ise maden siciline işlenmek üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına,
d) Motorlu araçlar üzerine tesis edilmiş ise motorlu araçlar siciline işlenmek üzere ilgili trafik dairesine,
e) Gemiler, ticari işletmenin rehne dahil unsurları arasında bulunduğu takdirde, gemi siciline işlenmek üzere geminin bağlı bulunduğu sicile,
yazı ile bilgi verir.
Rehne dahil münferit unsurlardan bazıları veya tamamı üzerindeki rehnin kalkması, sicil bölgesinin değişmesi, sicil üzerinde değişiklikler yapılması, sicildeki hataların düzeltilmesi ve kayıt silinmesi hallerinde de durum, bu müesseselere aynı şekilde bildirilir.
SİCİL BÖLGESİNİN DEĞİŞMESİ:Madde 7 - Rehinin, ticari işletmesini sicil bölgesinin dışında bir yere nakletmesi halinde, ticaret sicili veya esnaf ve sanat sicili memuru, rehin kaydının bir örneğini, işletmenin nakledildiği yerdeki ticaret veya esnaf ve sanat siciline işlenmek üzere bu yerdeki ilgili sicil memurluğuna gönderir.
DEĞİŞİKLİKLERİN KAYDI:Madde 8 - Sicil üzerinde, maddi hata dışında herhangi bir değişiklik yapılabilmesi için, alacaklının yazılı muvafakatı şarttır.
İşletme rehnine dahil münferit unsurların alacaklıların muvafakatıyla başkalarıyla değiştirilmesi hallerinde meydana gelen değişiklikler, önceden düzenlenmiş olan rehin sözleşmesine ekli listeye noter marifetiyle işlettirildikten sonra siciline işlenir.
Mahkeme veya icra ve iflas dairelerinin bildirdiği değişiklikler, tarafların isteği olmaksızın sicile kaydedilir.
SİCİLDEKİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ:Madde 9 - Sicile kayıt düşürülürken, kayda esas teşkil eden belgelerden açıkca anlaşılan yazı veya hesap hatası yapılmışsa sicil memuru, bu maddi hatayı re´sen veya tarafların isteği üzerine düzeltir. Düzeltme sırasında, yanlış kelime veya rakam, yatay bir çizgi ile okunabilir şekilde çizilerek üstüne doğrusu yazılır. Sicil defterlerinin düşünceler hanesinde, düzeltmenin sebebi ve tarihi gösterilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : KAYDIN SİLİNMESİKAYIT SİLMEYİ GEREKTİREN HALLER:Madde 10 - Sicildeki rehin kaydı, aşağıdaki hallerde silinir:
a) Rehin alacaklısı, kaydın silinmesine yazılı olarak muvafakat etmişse,
b) Kesinleşmiş bir mahkeme hükmü ile işletme rehninin mevcut olmadığı veya ortadan kalktığı sabit olursa,
c) İşletme rehni, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla sona ermişse.
REHNE DAHİL MÜNFERİT UNSURLARDAN BAZILARININ KAYDININ SİLİNMESİNİ GEREKTİREN HALLER:Madde 11 - Rehne dahil münferit unsurlardan bazılarının kaydı, aşağıdaki hallerde silinir:
a) Rehin alacaklısı, kaydın silinmesine yazılı olarak muvafakat etmişse,
b) Kesinleşmiş mahkeme hükmü ile bu unsurun rehne dahil bulunmadığı veya bu unsur üzerindeki rehnin kalktığı sabit olursa.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : SİCİL MEMURLARININ BİLDİRME GÖREVİKAYDIN İLGİLİLERE BİLDİRİLMESİ:Madde 12 - Sicil memuru, kayıt sırasında rehin alacaklısının veya vekilinin hazır bulunmadığı hallerde, kaydın tesisini rehin alacaklısına veya vekiline bildirir.
NAKİL İSTEMİNİN BİLDİRİLMESİ:Madde 13 - Borçlunun, alacaklının muvafakatını belirtir bir belge ibraz etmeksizin, sicildeki kaydının başka bir sicil bölgesine naklini istemesi halinde, sicil memuru keyfiyeti derhal rehin alacaklısına bildirir.
SİCİLDE SONRADAN TESİS EDİLEN KAYDIN ÖNCEKİLERE BİLDİRİLMESİ:Madde 14 - Sicil memuru, rehni kaydettikten sonra, aynı işletme veya bu işletmeye dahil unsurlardan bazıları üzerinde tesis edilecek olan daha sonraki rehinleri, önceki rehin alacaklılarına bildirir.
REHNİN İCRA DAİRESİNE BİLDİRİLMESİ:Madde 15 - Ticari işletmenin veya bu işletmelerde mevcut unsurların haczi sırasında, ticari işletmenin bağlı bulunduğu ticaret veya esnaf ve sanat sicilinden borçlunun işletmesi veya işletmeye dahil münferit unsurları üzerinde rehin hakkı tesis edilip edilmediğini, haczi yapacak olan icra memurunun re´sen sorması halinde, sicil memuru gerekli bilgiyi derhal vermek zorundadır.
BEŞİNCİ BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLERTİCARET VEYA ESNAF VE SANAT SİCİLİNE VERİLECEK MEŞRUHAT:Madde 16 - Ticari işletme rehni sözleşmesini ticari işletme rehni siciline kaydeden sicil memuru, sicil esas defterinin tescili gerekli diğer haller sütununa işletme üzerinde rehin bulunduğuna dair meşruhat verir ve yanına ticari işletme rehni sicil defterinde tesis olunan kayıt numarasını yazar.
TEBLİĞ VE BİLDİRME GİDERLERİNİN ÖDENMESİ:Madde 17 - Bu Tüzükte öngörülen tebliğler ve bildirmeler, giderleri ilgililerine ait olmak üzere, 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre yapılır.
(Değişik fıkra: 28/11/1991 - 91/2474 K.) Rehin tesisi sırasında, ilgilisinden tebliğ giderlerini karşılayacak miktarda para alınır, alınan miktar yetmezse tamamlattırılır. Rehnin son bulması halinde artan para varsa ilgilisine geri ödenir.
Gider karşılığını yatırmayanların işlemlerinde tebliğ ve bildirme yapılmaz.
ALTINCI BÖLÜM : SON HÜKÜMLERMadde 18 - Bu Tüzük hükümlerine göre tutulması gereken defterler ile basılı kağıtlar ve bunların kullanılış şekilleri, Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.
Geçici Madde - Bu Tüzük gereğince tutulacak defterler ve basılı kağıtlar, Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlatılarak, sicil memurluklarına gönderilir.
Madde 19 - 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanununun 21 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri, Resmi Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
TÜZÜKLER