Marka /Marka Tescil / Marka Tescili
Anında Ücretsiz Marka, Patent, Tasarım Sorgulama ( Sınıflara Bakınız)

Marka Tescili

Yazar : Etkin Patent,  Ana Kategori : Marka,  Kategori :  Marka Tescil  Tarih :  21.08.2016 23:38:17

 

Marka isimleri
Marka Tescil başvurusu, Marka Tescil Belgesi nedir nasıl alınır, nasıl başvuru yapılır, marka tescilin red koşulları neler olduğunu ayrıntılı aşağıda bulabilirsiniz.

1.TEMEL PRENSİPLER

Her ne kadar marka tescil süreçlerine ilişkin detaylı inceleme ve değerlendirmeleri yapıyorsak da marka tesciline ilişkin spesfik konuları, sorunları ve varsa marka sorgulamasorularınızı yanıtlarını ayrı ayrı incelediğimiz marka makale sayfamızı sık sık ziyaret etmenizi öneriyoruz. 

Yine yeni marka ismi logo  ve kurumsal kimlik çalışmaları,  markalaşmanın nasıl olması gerektiğine  ilişkin bilgileri marka ismi sayfamızda inceleyebilirsiniz.

Marka tescil işlemlerine başlamadan önce marka tescil sorgulama, araştırma işlemlerini PATENT FİRMALARI aracılığı ile konusunda uzman marka danışmanlarından,  tescil süreci, mutlak veya nispi RED risklerinin olup olmadığı, tescilli benzer marka sahiplerince olası itirazların muhtemel sonuçlarını,  daha da önemlisi tescil sonrası önceden tescilli marka sahiplerince olası açılabilecek marka hükümsüzlük davalarının muhtemel sonuçları hakkında mutlaka yazılı mütalaa  alınmalıdır. Aksi takdirde yıllar sonra bile olsa olası hükümsüzlük sonuçları çok ağır maddi ve manevi kayıplara neden olabilir.

Marka tescil kriterleri ile hukuki kriterler kimi zaman  sonuçları bakımından farklıklar gösteriyor olabilir.  Bu durum, sadece  marka tescil marka itirazbaşvurularının incelenmesinde ki mutlak RED nedenleriyle nispi RED nedenleri farklılığından kaynaklanmaktadır. Yani  aynı veya benzer marka başvuruları Türk Patent Enstitüsü (TPE)  tarafından mutlak RED nedenleri kapsamında incelenirken, karışıklık ve iltibas riski olan markalar ise ancak itirazın olması halinde nispi RED nedenleri kapsamında incelenmekte ve karara varılmaktadır. Dolayısıyla aslında karışıklık ve iltibas yaratan bir marka tescil başvurunun, markalar bültenindeki yayına süresi içinde itiraz edilmediğinden kesinleşen marka marka tescil ücretleritescillerin iptal veya hükümsüzlüğü için ancak yine süresi için dava açılarak hükümsüz kılınabilir.

Özellikle küresel ekonomik krizin bütün dünyayı kavurduğu günümüzde, taklit ürün ve taklit markalar hakkında çok daha fazla yaptırımlar olacağı mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Kullanıcılar veya işin uzmanı olmayan şahıslar  tıpkı bir alan adı/ismi gibi sorgulamaktadırlar .Marka ibareleri, marka örneklerinde kullanımlarına göre ana marka unsuru tali marka unsurları olarak ayrılır. Birden fazla sözcükleri taşıyan bileşke markalar bütünü itibariyle bıraktığı izlenim dikkate alınır. Bileşke markalardaki her iki marka ibaresi ayırt marka tescil belgesiedici özelliklere sahip olsalar bile  marka örneğindeki kullanım  nedeni ile ibarelerden birisi asli diğerinin tali unsur olduğu değerlendirilmesi yapılarak tescil veya RED kararı verilebilir. Ayrıca sadece marka tescil başvuru kriterlerine uygun olsun diye yeniden düzenlenen marka ibarelerine yapılan ek ibarelerin sonradan  farklı şekilde kullanımları da markada karışıklık ve iltibasa hatta kötü niyet veya marka tecavüzüne gerekçe olabilir.  


patent firmaları

Her yıl giderek hızla büyüyen marka hükümsüzlük davalarına maruz kalmamak, yıllarca yatırım yaptığınız markanızın kaybetme riskini ve kaybedilmesi halinde uğranılacak maddi ve manevi kayıpları  düşünerek mutlaka marka tescil öncesi , tescil sürecinde ve sonrasında konusunda uzman patent firmaları ile çalışılmasını önermekteyiz. Etkin Patent olarak  sadece tescil kriterleri değil hukuki kriterlere uygunluğu, marka konumlandırma ve pazarlama, reklam ve tanıtım stratejilerine uygunluğu dahil  bir çok kriter değerlendirilerek danışmanlık hizmeti vermekteyiz.

Marka tescil sorgulama sayfamızdan marka isimlerini araştırabilirsiniz ancak, aynı veya benzeri olmadığına inandığınız marka isimleri bile olsa uzmanlarımıza telefon veya e-posta yoluyla yardım ve destek alabilirsiniz.

 

2.TANIMLAR

Marka Nedir?

marka tescil sorgulama ve araştırmaMarka, kısaca üretilen mal ve hizmetlerinin bir başka mal veya hizmetlerden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi ve ambalajlarının gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir.

Markanın kullanılacağı mal ve hizmetler: İşaretin ayırt edicilik niteliği tescili talep edilen mal ve hizmetler açısından değerlendirilir. Bazı mal ya da hizmetler için ayırt edici nitelikte olan bir marka işareti başka mal ya da hizmetler için bu niteliği haiz bulunmayabilir. Markanın ayırt ediciliği talep edilen mal ve hizmetlerden bağımsız ve soyut olarak değerlendirilmez.Bazı işaretler ise hiçbir mal ya da hizmet için ayırt edici nitelikte olmayabilir. Marka İşaretin ayırt edicilik niteliği tescili talep edilen mal ve hizmetlerin tamamı için ayrı ayrı değerlendirilir. 

Dikkat edilirse markadaki temel koşul ayırt ediciliktir. Onun içindir ki jenerik isimler, genel ifade olarak da tanımladığımız herkes tarafından kullanılan veya kullanılma durumunda olan (örneğin marka, patent ibareleri) ifadeleri tescil edilemezler.

Ancak ilgili ifadelerin tek başına veya ilave eklerle bir şekilde ayırt edici hale getirilmesi veya kullanım yoluyla ayırt edicilik sağlanması halinde marka tescili mümkün olmaktadır.

 Etkin Patent olarak jenerik veya genel ifadeler olarak adlandırılan tek veya birden çok sözcük barındıran markalar için özel çalışma yapılarak tescil kriteri kazandırılmaktadır. Üstelik bu ve benzer markalar için tescil garantisi de verilmektedir. Tescil edilmemesi halinde alınan tüm hizmet ücretleri de İADE edilmektedir. Özellikle com.tr alan adları/isimlerin tescili için sıklıkla bu konuda başvuru almaktayız. Her marka için aynı yol ve yöntem uygun olmamakla birlikte ayrıntılı bilgileri mail veya telefonla marka uzmanlarımızdan alabilirsiniz.

Hizmet Markası Nedir?

Bir işletmenin hizmetlerini diğer işletmelerin hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir.

Ortak Marka Nedir?

Ortak marka, üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılmak üzere, grubu oluşturan işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir. Garanti Markası Nedir? Garanti markası, marka sahibinin veya marka sahibine iktisaden bağlı olan bir işletmenin mal veya hizmetlerinde kullanılmamak koşuluyla, marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini, ve kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir.

Garanti ve Ortak Markalarının Değerlendirilmesi

Marka Başvuru ile birlikte teknik yönetmeliğin verilmesi gerekir.

Ofis, içeriğin yasal gerekliliklere uygun olup olmadığını inceler Yönetmelikte yapılacak her türlü değişikliğin Türk Patent Enstitü (TPE) onayından geçmesi gerekir. Bununla birlikte, garanti markaları ve ortak markaların başvuruları, büyük ölçüde ticaret ve hizmet markalarıyla aynı işlem ve şartlara tabidir. Garanti markası ve diğer markaların değerlendirilme aşamasındaki farklar garanti markasının özel bir amacı olmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü garanti markası, üretim metodu, coğrafi kaynak ve belirli koşulların sağlandığına dair bir garanti sunmaktadır. İçerisinde baskın unsur olarak coğrafi kaynak ya da üretim metodu belirten bir ibarenin kullanıldığı bir markanın tescil edilmesi de mümkündür. Bununla birlikte, marka, tanımlayıcı bir ibareyi veya ticaret alanında herkes tarafından kullanılan bir ibareyi münhasıran içermemelidir. Örneğin; bir kelime markası olarak, “%100 saf doğal yün” ibaresi doğrudan tanımlayıcı olduğu için marka başvuru reddedilecektir. Ancak; bir logo, sembol ya da en azından bir işaret barındıran “%100 saf doğal yün” şekil/kelime kombinasyonundan oluşan garanti markası, ticaret ve hizmet markalarında ayırt edicilik açısından yeterli görülmeyen bir grafiksel gösterimi olsa da, garanti markası olarak tescil edilebilir.

Ancak; bu ifade, garanti markası sahibinin tanımlayıcı ibare üzerinde bir monopol hakkı elde ettiği manasına gelmez. Çünkü 12 inci maddeye göre, marka sahipleri ticari ve sınai hayata dürüstlük ilkeleri çerçevesinde, üçüncü kişilerin tanımlayıcı ibareleri kullanmalarını engelleyemezler. Bu nedenle anlaşmazlık halinde(iki garanti markası veya garanti markası ve ticaret/hizmet markaları arasında) iki markanın sadece tanımlayıcı unsurlarının benzer olduğu durumlarda bu unsur garanti markasının baskın ibaresi olsa da karıştırılma ihtimali ileri sürmek yeterli olmayacaktır. Karıştırılma ihtimali, 12 inci maddenin amacına uygun olarak gerekli tüm şartları ve ürünlerin ortak özelliklerini garanti eden tanımlayıcı unsurların özel fonksiyonları göz önünde bulundurularak değerlendirilmelidir.

Garanti markası, tüketici nezdinde garanti olarak algılandığından, teknik yönetmeliğinde belirtilen kalite standartları, tarafsız kişiler ve/veya kamu otoriteleri tarafından sağlanmadığı durumda tüketiciler açısından yanıltıcı olabilmektedir.

Teknik yönetmelik, markanın içeriğine veya verdiği mesaja aykırı şartlar içeriyorsa, bu durumda da, başvuru yanıltıcı olacaktır. Örneğin; “%100 saf doğal yün” ibareli garanti markasının teknik yönetmeliğinde, sadece %90 saf doğal yünün kaliteyi sağlayacağı belirtiliyorsa, markanın vaat ettiği %100 oranıyla uyumsuzluk olacaktır.

Marka Tescili veya Tescilli Marka Nedir?

Üretilen mal ve hizmetlerde kullanılan veya ticareti yapılan unvan dahil şahıs veya firmaların sembol veya tanıtıcı işaret olarak kullandıkları, sözcükler, kelimeler, harfler, logoların tek başına veya hepsini birlikte barındıran işaretlerin Türk Patent Enstitüsü (TPE) nezdinde tescil edilerek korunması ve belgelendirmesidir.

Marka Tescil Belgesi Nedir?

Ayırt edici işaret olarak kullanılan kelime veya şekiller veya her ikisini de barındıran işaretlerin 556 sayılı KHK’ nin ilgili hükümlerine uygun sadece Türk Patent Enstitüsü tarafından tescil edilerek verilen belgeye marka tescil belgesi denir.

3.MARKA TESCİL KRİTERLERİ

Marka tescil kriterlerini AYIRT EDİCİLİKAYNILIK,BENZERLİK ve TANIMLAYICI işaretlerin marka tescili olarak üç ayrı başlık altında inceleyeceğiz.

3.1. MARKA TESCİLİNDE AYIREDİCİLİK NEDİR?

556 Sayılı KHK’nın 7/1(a) Maddesi aynı KHK’nın 5 inci maddesine atıfla “5 inci madde kapsamına girmeyen işaretler”in marka olarak tescil edilemeyeceğini hükme bağlamaktadır. KHK’nın 5 inci maddesi ise;

a) Ayırt etmeyi sağlama,

b) Çizimle görüntülenebilme veya benzer biçimde ifade edilebilme (grafik gösterim)

şartlarını sağlayan “kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajlarının marka olabileceğini belirtmektedir Baskı yoluyla yayınlanabilme ve çoğaltılabilme 5 inci maddede belirtilen bir şart olmakla birlikte grafik gösterim şartının yerine getirilmesi halinde bu şartın da sağlandığı kabul edilir. Dolayısıyla, 556 sayılı KHK’nın 5 inci maddesine göre mal ya da hizmetleri ayırt etme niteliğini haiz olan ve grafik gösterimi mümkün olan her türlü işaret marka olabilir ve marka tescili yapılabilir.

Ayırt Ediciliğin Tespitinde Esas Alınacak Başlıca Kriterler

a) Tescilin etkili olacağı coğrafi alan:

Marka Tescilin etkili olacağı coğrafi alan ilgili işaretin marka olarak kullanılacağı ve hitap edeceği toplum kesiminin tespiti önemlidir. Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından yapılacak inceleme ve değerlendirmede marka tescilin etkili olacağı coğrafi alan Türkiye’nin coğrafi sınırlarıdır. Marka İşaretin ayırt edicilik niteliği açısından yapılan incelemede ülkenin geneline hakim olan dil, eğitim, kültür ve sosyo-ekonomik durum dikkate alınır.

b) Markanın kullanılacağı mal ve hizmetler:

Marka İşaretin ayırt edicilik niteliği marka tescili talep edilen mal ve hizmetler açısından değerlendirilir. Bazı mal ya da hizmetler için ayırt edici nitelikte olan bir işaret başka mal ya da hizmetler için bu niteliği haiz bulunmayabilir. Markanın ayırt ediciliği talep edilen mal ve hizmetlerden bağımsız ve soyut olarak değerlendirilmez. Bazı marka işaretler ise hiçbir mal ya da hizmet için ayırt edici nitelikte olmayabilir. Marka İşaretin ayırt edicilik niteliği tescili talep edilen mal ve hizmetlerin tamamı için ayrı ayrı değerlendirilir.

c) İlgili kamu algısı:

Marka İşaretin ayırt edicilik niteliği tescili talep edilen mal ve hizmetlerin ilgili olduğu toplum kesimi dikkate alınarak değerlendirilir. İlgili toplum kesimi mal ve hizmetin niteliğine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

d) Markanın Bireyselliği - Somut koşulları:

Marka işaretin ayırt ediciliğinin değerlendirilmesinde mevcut her türlü veri çerçevesinde başvurunun tüm somut koşulları dikkate alınmaktadır.

Bir marka tescil başvurusu, daha önceden aynı ya da benzer bir marka işaretten oluşan diğer bir markanın aynı ya da benzer mal ve hizmetler için tescil edildiği gerekçesiyle kendiliğinden kabul edilemez. Önceki bir tescil yeni marka başvurunun RED gerekçelerini ortadan kaldıramaz.

Ayırt Edici Kelime Markalarının Marka Tescili

Her hangi bir şekil olmaksızın anlamı olsun veya olmasın oluşturulan sözcükler kelime markaları olarak tanımlanır. Kelime markalarından kullanılan farklı fontlar kelime markasına ilave şekil unsuru ilave edildiğini göstermez. Anlamsal içeriği bir kelimenin ayırt edici niteliğe sahip olup olmadığının en temel göstergesidir. Marka tescilindeki Kelime tescili talep edilen malların özelliklerini doğrudan belirtiyorsa ve ilgili tüketici kesimi tarafından malın ticari kaynağını göstermekten ziyade malın niteliklerine yönelik ya da promosyon amaçlı bir bilgilendirme algısı yaratıyorsa ayırt edici değildir ve marka tescil edilemez Bununla birlikte, malın niteliklerini doğrudan göstermiyor olması tek başına bir kelimeyi ayırt edici yapmaz. Önemli olan marka olarak tescili talep edilen ibarenin ilgili tüketici kesimi açısından ürünün kaynağına işaret eden dolayısıyla marka olarak algılanabilecek bir ibare olmasıdır. Diğer taraftan, piyasada aynı ya da benzer kelimelerin kullanılıyor olması bir kelimenin ayırt edici niteliğe sahip olmadığının tek başına göstergesi değildir.

 Tescil kriterlerine sahip olmayan kullandığınız veya kullanmak istediğiniz tanımlayıcı olarak adlandırdığımız yukarıdaki açıklamaya konu kelime markalarınız varsa Etkin Patent olarak özel projeler üretilerek tescil kriteri kazandırılmakta ve marka tescil edilmektedir. Üstelik marka tescil garantisi verilmektedir.

Ayırt Edici Bileşke Markaların (Kelime Kombinasyonları) Tescili

En azından iki veya daha fazla sözcük veya hecelerden oluşturulmuş markalardır. Marka tescil başvuru incelenmesinde bileşke markaların ayırt ediciliğinin tespitinde, markayı oluşturan her bir kelime ya da bileşenin tek tek değerlendirilmesi değil de bileşke markanın ihtiva ettiği kelimelerin tamamı itibariyle bir bütün olarak ilgili tüketici kesimi üzerinde bıraktığı izlenim dikkate alınarak marka tesciline karar verilmektedir.

Genel olarak ayırt edici niteliği bulunmayan iki farklı kelimenin bir araya getirilmesinden oluşan bir kelime kombinasyonunun da ayırt edici karakter taşımadığı söylenebilir. Bununla birlikte, ayırt edici olmayan iki kelimenin sıra dışı bir şekilde bir araya getirilmesi sonucu oluşan kelime kombinasyonu (bileşke) ayırt edici nitelik kazanabilir. Marka Tescili talep edilen kelime kombinasyonu bu temel ilke ışığında bir bütün olarak incelenmekte tek tek ayırt edici nitelikte olmayan unsurlar birleştirildiğinde ortaya çıkan yeni kelimenin bir bütün olarak ayırt edicilik vasfı kazanabileceği kabul edilmektedir.

 Tescil kriterlerine sahip olmayan kullandığınız veya kullanmak istediğiniz tanımlayıcı olarak adlandırdığımız yukarıdaki açıklamaya konu kelime markalarınız varsa Etkin Patent olarak özel projeler üretilerek tescil kriteri kazandırılmakta ve tescil edilmektedir. Üstelik tescil garantisi verilmektedir.

Ayırt Edici Sloganların Marka Tescili

Ayırt edicilik niteliğine sahip olması koşuluyla sloganlar marka olarak tescil edilebilir niteliktedir.

Tamamıyla türetilmiş, kelimelerle oynama, ironi, uyak veya ses tekrarı içerme ya da bilinçaltına mesaj gönderme gibi yollarla yaratıcılık içeren, anlam yönünden çözümlenemeyen, alışılmışın dışında kelime kombinasyonlarını içeren sloganlar ayırt edici olduğu kabul edilir.

Sloganların marka tesciline ilişkin kabul gören içtihatlardan ikisini de paylaşarak konunun daha net ve anlaşılır olacağı kanaatindeyiz.

Avrupa Adalet Divanı, “DAS PRINZIP DER BEQUEMLICHKEIT” (Rahatlık İlkesi) kararında, “slogan markalarının diğer markalardan daha katı inceleme kriterlerine tabi tutulmaması gerektiğini ifade etmekle birlikte, sloganların ilgili tüketiciler tarafından, tek bir işletmenin ürünlerini ayırt eden işaretler olarak algılanmasının daha zor olduğunu” ifade etmiştir.

Yine Yargıtay, “BECOME WHAT YOU ARE” (Neysen o ol) kararında, “markanın KHK’nın 7 ve 8 inci maddelerinde düzenlenen tescil engellerinden herhangi birisine girmediği, tescili talep edilen “temizlik ürünleri, elektronik ürünlerle, kuyumculuk eşyaları” için anılan sloganın hiçbir bağlantısı bulunmadığı, işaretin marka olarak tescili anında kullanıldığı emtia ile bütünleşmesinin, emtiayı çağrıştırmasının aranmayacağı, tanıtıldıkça ayırt edici nitelik kazanacağı, işaretinin ayırt edicilik vasfını taşıdığını …” kabul etmiştir.

ÖNEMLİ NOT:Ayrıntılı bilgilendirme için marka danışmanlarımızdan yardım ve destek alabilirsiniz.

Ayırt Edici Etkinlik Adından Oluşan Marka Tescilleri

Etkinlik adından/isminden oluşan markalar, büyük çaplı organizasyonların ya da yarışma-müsabaka tarzı faaliyetlerin sponsorlarına söz konusu etkinliğin ismini ticari olarak münhasıran kullanma hakkını verir. Ayırt edicilik niteliğinin değerlendirilmesi açısından bu tür markalara uygulanan kriter, diğer marka türlerinde aranan koşullardan daha az ya da daha fazla olmamaktadır.

Eğer etkinlik markası tüketici zihninde, talep edilen mal ve/veya hizmet ile etkinlik arasında tanımlayıcı bir bağ kuruyorsa ya da bir ilişkilendirme yapıyorsa, söz konusu marka tanımlayıcı nitelikte ve ayırt edicilik fonksiyonundan yoksun olduğu kabul edilir. Etkinlik markaları bazı mal ve hizmetler açısından ürünün kaynağına yönelik bilgi vermekten ziyade, etkinliğin içeriği hakkında bilgi sunuyor olabilir. “Spor aletleri, müzik enstrümanları, basılı yayınlar, giysiler, oyunlar” gibi hayran kitlesine yönelik mallar üzerinde ya da etkinliğin içeriği ile ilgili hizmetler alanında, bu tür etkinlik adlarının marka olarak algılanmaktan ziyade sadece etkinliğin adı gibi bilgi verici mahiyette olabilir.

Etkinlik adından oluşan markaların tescil inceleme ve değerlendirilmesinde, ibare bir bütün olarak tüketicide marka algısı oluşturuyorsa veya ürünün ya da hizmetin kaynağına işaret etme işlevini ifa ediyorsa ayırt edici nitelikte olduğu ve tanımlayıcı olmadığı kabul edilerek marka tescil edilir.

ÖNEMLİ NOT:Ayrıntılı bilgilendirme ve tescil kriterlerine sahip olmamasına rağmen marka tescili düşünüyorsanız marka danışmanlarımızdan yardım ve destek alabilirsiniz.

Ayırt Edici Şekiller (logolar) Marka Tescili

Marka Tescili talep edilen mal ve hizmetlerle herhangi bir ilişkisi bulunmayan, bu mal ve hizmetler için doğrudan tanımlayıcı nitelikte olmayan şekiller (logolar dahil) kural olarak ayırt edici nitelikte olduğu kabul edilerek marka tescil edilir.

Ayırt Edici Basit Geometrik Şekiller ve Sembollerin Marka Tescili

Dikdörtgen, daire, beşgen gibi basit geometrik şekiller ayırt edici nitelikte değildir. Benzer şekilde toplumun farklı kesimleri tarafından yaygın olarak kullanılan “@” gibi semboller ile “?”,“$,€, £” gibi para birimi sembollerini münhasıran içeren başvurular, her olayın somut koşulları saklı kalmak kaydıyla, ayırt edici nitelikten yoksun olduğu kabul edilerek marka tescil başvurusu RED edilir.

Ayırt Edici Basit ve Sıradan Mekan Gösterimlerinin Marka Tescili

Malların ve hizmetlerin sunulduğu, ilgili sektör açısından genel ve yaygın kullanımı haiz, basit ve sıradan mekan gösterimlerinin (Örneğin; Herhangi bir ayırt edici amblem, logo vb. bir işaret içermeyen sıradan bir mağaza gösterimi) tek başına ayırt edici nitelikte olmadığı kabul edilerek marka tescil başvurusu RED edilir.

Ayırt Edici Üç Boyutlu Şekil Markalarının İki Boyutlu Versiyonları ve Desenlerin Marka Tescili

Marka, ihtiva ettiği unsurların tamamı ile bir bütün olarak ürünün kaynağına (üreticisine) işaret etme fonksiyonuna sahip ise ayırt edici niteliğini haiz bulunduğu kabul edilir. Münhasıran şekilden, özellikle bir ürün şeklinden oluşan figüratif bir işaret, ilgili piyasada diğer üreticiler tarafından üretilen ya da kullanılan diğer ürün şekillerinden uzaklaştığı, standart ürün şeklinin dışına çıkarak özgün bir nitelik kazandığı oranda ayırt edicilik niteliği de artacak ve tescile uygun hale gelecek, standart ürün şekillerine yaklaştığı oranda ise ayırt edicilik niteliğini kaybedecektir.

Bir ürün şeklinden oluşan iki boyutlu figüratif bir işaretin ayırt edicilik niteliğinin tespitinde aşağıda belirtilen kriterler esas alınır:

a) Ürünün karakteristik şekline yakınlığı, b) Şeklin ilgili sektörün norm ve geleneklerine yakınlığı, c) Ortalama tüketici kitlesi tarafından herhangi analitik ve karşılaştırmalı incelemeye ve özel bir dikkate gerek duyulmadan ayırt edilebilmesi,

Desen ve dekoratif unsurlardan oluşan marka işaretlerin ortalama tüketici kesimi üzerinde genellikle ürünün kaynağına işaret eden bir ayırt edicilikten ziyade ürünün tasarımına ya da niteliğine yönelik bir algı ve izlenim yarattığı dikkate alınarak, bu tür şekillerin ayırt edicilik niteliğinin incelemesinde kelime ve diğer marka türlerinden farklı olarak güçlü bir özgünlük ve ilgili sektörde kullanılan benzer dekoratif unsurlardan belirgin bir şekilde farklı olma şartı aranmaktadır.

Ayırt Edici Şekil Kombinasyonlarının Marka Tescili

Bir markayı oluşturan birden fazla şekli unsurdan her biri tek başına ayırt edici nitelikte olmamasına rağmen bu unsurların bir araya getirilmesi bazı durumlarda markaya özgün bir nitelik ve ayırt edici bir fonksiyon kazandırabilir. Bununla birlikte, bu tür birden fazla şeklin markaya ayırt edici nitelik kazandırabilmesinin en önemli şartı, ilgili piyasadaki standart uygulama ve tasarımların dışına çıkması ve bunun bir sonucu olarak orta düzeydeki ilgili tüketici nezdinde ürünün menşeini/üreticisini gösterme fonksiyonunu elde etmesidir. Bir marka üzerinde ayırt edici nitelikten yoksun birden fazla unsur piyasadaki farklı firmalar tarafından yaygın bir şekilde bir araya getirilerek ürün ambalajlarında kullanılıyor ise bu standart unsurların birbirinden farklı ancak özünde standart ürün şekli ve ortak kullanılan araçlarla tek tek ya da birlikte sunumu markaya ayırt edici nitelik kazandırmayacaktır. Markanın ayırt edici nitelik kazanması, bu standardın dışına çıkmış, orta düzeydeki tüketicinin dikkatini ilk görüşte çekebilecek özgün şekil ya da unsurların kullanımıyla mümkün olabilecektir

Üç Boyutlu Şekillerin Marka Tescili

556 Sayılı KHK’nın 7/1(a) maddesi ve buna bağlı olarak 5 inci maddesinde belirtilen koşulları sağlaması şartıyla üç boyutlu şekiller marka olarak tescil edilebilecek işaretlerdendir. Bu çerçevede,

a) Çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen (grafik gösterim); ve

b) Ayırt edici niteliği haiz bulunan;

Üç boyutlu şekiller marka olarak tescil edilebilir niteliktedir.

Ayırt Edici Renk ve Renk Kombinasyonlarının Marka Tescili

Renklerin somutlaşmış belli bir şekil dâhilinde kullanılması, yani sınırları belli bir şeklin renklerle ifade edilmesi halinde, değerlendirme renklerden oluşan ilgili şeklin ayırt edici niteliğe sahip olup olmadığı açsından yapılır. Bu tür bir kullanım, renk markasından ziyade renk unsuru barındıran bir şekil (ya da logo) markası veya renkli şekil markası olarak kategorize edilir.Renklerin, sözcük, sayı ya da diğer işaretlerle birlikte kullanılması halinde ise renkler genellikle markanın asli unsurunu oluşturmamakta, asli ayırt edici unsur ilgili sözcük ya da diğer işaretlerden oluşmaktadır. Diğer geleneksel markalar gibi değerlendirilen bu tür markaların ayırt edicilik niteliğe sahip olup olmaması, işaretin diğer unsurlarla birlikte bir bütün olarak orta düzeydeki tüketici kitlesi üzerinde bıraktığı algı ve izlenime bağlıdır.

Renk markalarında ayırt edicilik kriteri, esas olarak belli bir konturu yani dış hat çizgileri,sınırları ve somut şekilleri bulunmayan renk markaları açısından değerlendirilecektir. Bu tür markalar, “kendi başına renk markaları” (colors per se) veya “soyut renk markaları” olarak ifade edilmektedir. Kendi başına renk markaları ise;

a) Tek renkten oluşan markalar

b) Renk kombinasyonlarından oluşan markalar şeklinde iki alt grupta incelenmektedir.

Ayırt Edici Tek Renkten Oluşan Markaların Tescili

Tek renkten oluşan markalarda grafik gösterim;

Marka olabilecek her türlü işaretin görsel olarak, özellikle görüntüler, çizgiler veya harfler yardımıyla temsilinin (grafik gösteriminin) yapılabilmesi gereklidir. Grafiksel gösterim; açık, kesin, müstakil (başlı başına ifade ettiği şeyi kapsayan), kolay erişilir, anlaşılır, dayanıklı (zamanla bozulmayan nitelikte, kalıcı) ve objektif olmalıdır.

Tek renkten oluşan markalarda ayırt edicilik

556 Sayılı KHK’nın 5. maddesi çerçevesinde, renklerin kendi başına marka olarak tesciledilebilmeleri için, üzerinde kullanıldıkları mal/hizmetler açısından ayırt edici niteliği haiz olması gerekir. Özellikle kendi başına tek bir renkten oluşan başvurularda ayırt edici niteliğin tespiti oldukça zordur. Tüketiciler genellikle kelime, şekil, sayılar gibi işaretleri ürün üzerinde gördüklerinde, bunları üründen bağımsız olarak algılar ve bu işaretlerin ürünün ticari kaynağını gösteren bir “marka” olduğunu düşünür.

Ancak renkler açısından böyle bir algılamanın oluşabilmesi için öncelikle rengin ürün üzerinde sürekli ve uzun süreli kullanılması ve bu kullanım sonucu ilgili ürün/hizmetle ilgili olarak marka işlevi görecek şekilde ayırt edici nitelik kazanmış olması gerekir. Bu nedenle, ayırt edici nitelik kazandığı yeterli derecede delille ispatlanmadığı sürece kendi başına tek renkten oluşan bir marka başvurunun başlangıçta ayırt edici nitelikten yoksun olduğu kabul edilmektedir.

Ayırt Edici Renk Kombinasyonlarından Oluşan Markaların Tescili

Renk kombinasyonlarından oluşan markalarda grafik gösterim

Tek renkten oluşan markaların grafik gösteriminde geçerli olan açıklık, kesinlik, müstakil,kolay erişilir ve anlaşılır olma, dayanıklılık ve objektiflik” kriterleri renk kombinasyonlarının grafik gösteriminde de geçerlidir.

Kendi başına renk kombinasyonundan oluşan marka tescil başvurularında, başvuru formunda marka örneği alanında tescili istenen renk kombinasyonunun örneğine yer verilmesi, ayrıca başvuruya konu edilen renklerin, uluslararası geçerliliği olan bir renk kodlama sistemine göre (örn. PANTONE) kodlarının belirtilmesi bu şartları yerine getirecektir. “açıklık ve kesinlik şartlarını zorunludur. Ayrıca marka örneğinden açıkça anlaşılamıyorsa, renk kombinasyonunu oluşturan renklerin her birinin marka örneği içindeki konumu ve dağılım oranlarının da yazılı olarak açıkça ifade edilmesi işarete sağlanacak koruma kapsamının tespiti ve olası uyuşmazlıkların çözümü açısından gereklidir.

Renk kombinasyonlarından oluşan markalarda ayırt edicilik

Renk kombinasyonlarının ayırt edicilik gücü tek renklere göre daha yüksektir. Renklerin sunuluş şekilleri ve mal/hizmetlerle ilgili olarak olası kullanım biçimleri ayırt edicilik değerlendirmesinde belirleyici unsurlardır. Örneğin, renk kombinasyonunun, başvuruya konu malların veya ambalajlarının kendi renginden oluşması, mal ya da hizmetlerle ilgili reklam materyallerinde kullanımı vb... olası kullanım biçimleri ayırt edicilik değerlendirmesinde dikkate alınmaktadır.

Renk kombinasyonunun ilgili mal ya da hizmetler için ilgili sektörde yaygın kullanımının bulunup bulunmadığı, ilgili mal ya da hizmetler için işlevsel bir niteliğinin bulunup bulunmadığı, renklerin sadece dekoratif birer unsur olarak algılanıp algılanmadığı ürünün kaynağını gösterme niteliği açısından ilgili tüketici kitlesi üzerinde ilk bakışta bıraktığı etki ve izlenim ayırt edicilik niteliğini belirleyici kriterlerdir.

Ayırt Edici Ses Markalarının Tescili

KHK’nın 5 inci madde hükmünde belirtilen ayırt etme ve çizimle görüntülenebilme veya benzer şekilde ifade edilebilme (grafik gösterim) şartlarını sağlayan sesler marka olarak tescil edilebilir niteliktedir.

Ses markalarında ayırt edicilik

Ayırt edicilik değerlendirilmesinde, tescili istenen sesin, geleneksel markalarda olduğu gibi, başvuru kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden ayırt etmeye elverişli olup olmadığı hususu değerlendirmeye esas olacaktır. Bu anlamda, bilinen bir müzik eserinden alınmış bir bölümden oluşan sesin “konser düzenleme hizmetleri için” ayırt edici nitelikte olmadığı kabul edilebilir.

Bir ses marka başvurunun ses markası başvurusu olarak değerlendirilebilmesi için, öncelikle tescili talep edilen işaretin bir “ses markası” olduğunun başvuru dilekçesinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Ses markası talebinin açık bir şekilde belirtilmemesi halinde, ilgili başvuru geleneksel marka (şekil/kelime) olarak değerlendirmeye alınır (bu durumda herhangi bir “ses” işareti için koruma elde edilemez) veya başvuru sahibinden marka başvurusuna konu ettiği “işaret”in ne olduğunu açıklaması istenir.

Melodik (notaya dökülebilir) sesler için grafik gösterim, sese ait özellikleri (anahtarı, ölçüleri,notaları, durakları, tekrar eden tempoları ve diğer detayları) tasvir eder nitelikte hazırlanmış bir porte ile yapılmalıdır. Bu tür bir gösterim, anında anlaşılır olmasa dahi, kolay anlaşılır nitelikte olduğundan, yetkili makamların ve kamunun marka olarak tescili istenen işareti kesin olarak bilmelerine imkân tanır.

Ayırt Edici Hareket Markalarının Tescili

Görüntülerin hareketi yoluyla bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlayan markalar hareket markası olarak adlandırılır. Bir başvurunun hareket markası olarak değerlendirilebilmesi için tescili talep edilen marka işaretin bir

“hareket markası” olduğunun başvuru dilekçesinde açıkça belirtilmesi gerekir. Aksi takdirde marka örneğinde sunulan “şekil” dikkate alınır (bu durumda herhangi bir “hareket” işareti için koruma elde edilemez) veya başvuru sahibinden marka tescil başvurusuna konu ettiği “işaret”in ne olduğunu açıklaması istenir.

Hareket markasının grafik gösterimi, bir araya getirildiğinde hareketi resmeden hareketsiz görüntü serilerinin (şekil) sıralı olarak verilmesiyle yapılabilir. Verilen gösterim yeterince açık ve anlaşılır olmalıdır. Ayrıca hareketi açıklayan yazılı bir tarifname verilmeli, söz konusu tarifnamede marka tescil başvurusuna konu edilen hareket açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmeli, görüntünün neyi resmettiği, yani görünüşte neyin değiştiği, hareketin sıralamasında kaç adet görüntünün olduğu ve bu görüntülerin sıralamasının nasıl olduğu gibi bilgilere yer verilmelidir.

Koku ve Tat Markalarının Tescili

Türk Patent Enstitüsü (TPE) Enstitü tarafından koku ve tatların çizimle görüntülenebilme veya benzer biçimde ifade edilebilme şartını (grafik gösterim) yerine getiremediği kabul edilmektedir.

Ayırt Edici Harfler ve Sayıların Marka Tescili

Ayırt edici niteliğe sahip olan harfler ve sayılar marka olarak tescil edilebilir. Bununla birlikte, stilize edilmemiş, özel biçim verilmemiş ve özgün bir niteliği bulunmayan standart karakterlerle yazılmış tek harfler ve tek basamaklı sayıların, başvurunun özel koşulları saklı kalmak kaydıyla,ayırt edici nitelikte olmadığı kabul edilir.

Harfler veya sayılar tertip tarzı itibariyle, ne kadar özgün ve alışılmadık ise ayırt edici niteliği o kadar güçlüdür. Dolayısıyla, bir harf veya sayı ticari hayatta yaygın bir şekilde kullanılan işaretlere ne kadar çok benzerse ayırt edicilik gücü de o kadar azdır.

Ayırt Edici Tek Rakamdan/Harften Oluşan Marka Başvuruları

Standart yazı karakterleriyle yazılmış tek harf ya da rakamların kural olarak ayırt edici nitelikte olmadığı kabul edilir. Özgün bir tasarıma sahip tek harf ya da rakamların ise kural olarak ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilerek marka tescili yapılabilir.

Ayırt İki veya Daha Fazla Rakamdan/Harften Oluşan Marka Başvuruları

İki veya daha fazla basamaklı sayılar ile iki veya daha fazla harften oluşan kelimelerin, kural olarak, ayırt edicilik niteliğine sahip olduğu kabul edilerek marka tescil başvurusu tescil edilir.

Tescili talep edilen mal ya da hizmetle bağlantısı olabilecek herhangi bir şehri veya ülkeyi çağrıştıran harf ya da rakamlar da ayırt edicilikten yoksun ya da tanımlayıcı nitelikte olabileceği kabul edilerek marka tescil başvurusu RED edilebilir.

Ayırt Edici Harf-Sayı Kombinasyonlarıdan Oluşan Marka Başvuruları

Harf ve sayı kombinasyonlarından oluşan işaretlerin, tescili talep edilen mal ya da hizmetler için tanımlayıcı bir nitelikte olmadığı sürece, kural olarak ayırt edicilik niteliğine sahip olduğu kabul edilerek marka tescil başvurusu tescil edilir. Örneğin; “Y2”, “T1”, “2e” “KL5” gibi harf ve sayı kombinasyonlarından oluşan marka işaretler ayırt edicili niteliğe sahiptir.

Bununla birlikte, tescili talep edilen mal ya da hizmetler için tanımlayıcı nitelikte olan harfler,rakamlar ya da bunların kombinasyonlarının, aynı zamanda ayırt edici niteliği haiz olmadığı kabul edilerek marka tescil başvurusu RED edilebilir.

3.2. MARKA TESCİLİNDE AYNİLİK VE BENZERLİK DEĞERLENDİRMELERİ

Marka Tescilinde Aynılık veya Ayırt Edilemeyecek Derecede Benzerliğin Tespiti

556 Sayılı KHK’nın 7/1(b) maddesi, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha önce tescil için marka başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer markaların tescil edilemeyeceği hükmünü içermektedir.

556 sayılı KHK’ nin 7/1(b) maddesi hükmü kapsamında, sonraki tarihi taşıyan marka tescil başvurusunun Türk Patent Enstitü (TPE) sicilinde önceden marka tescilli veya marka başvurusu yapılmış markalarla (önceki markalarla) ayniyeti veya ayırt edilemeyecek derecede benzerliği araştırılmaktadır. İncelenen marka tescil başvuru ile aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu düşünülen önceki tescilli markaların, başvurunun ret gerekçesi arasında olabilmeleri için, markaların aynı zamanda aynı veya aynı türdeki malları ve hizmetleri içermeleri gerekmektedir. Aynı veya aynı türde malların ve hizmetlerin tespit edilmesi için Türk Patent Enstitü (TPE) tarafından yayınlanan Tebliğ hükümleri ve içeriği esas alınmaktadır.

Bununla birlikte, Nice Sınıflandırması’nda yapılan değişikliklerin önceden tescilli markalara yansıtılmaması veya yanlış sınıflandırma nedenleriyle aynı / aynı tür malların ve hizmetlerin farklı sınıf numaraları altında yer alabilmesi mümkündür. Belirtilen durumlarda değerlendirme malların ve hizmetlerin gerçekte ait oldukları sınıflar esas alınarak yapılmaktadır.. Diğer bir deyişle malların ve hizmetlerin farklı sınıf numaraları altında sınıflandırılmış olması, malların ve hizmetlerin aynı tür olarak değerlendirilemeyeceği anlamına gelmemektedir.

Önceki tescilli markanın mal ve hizmet listesi, marka tescil başvuru kapsamındaki malları ve hizmetleri (veya bunların bir bölümünü) kapsayan genel bir ifadeyi içeriyorsa, malların ve hizmetlerin (veya bunların bir bölümünün) aynı olduğu kabul edilerek marka tescil başvurusu reddedilebilir.

Marka Tescil Başvuru İncelemelerinde “Aynılık” İncelenmesi

Marka tescil başvuruya konu işaretin daha önce tescil edilmiş (veya başvurusu yapılmış) marka ile aynı olması, karşılaştırılan işaretlerin özdeş, farksız, tıpa tıp taklit, aynen veya bire bir kopya olmalarını ifade eder. Aralarında küçük de olsa farklılık bulunan markalar ise aynı sayılamazlar.

Ancak markaların farklı büyüklükte olması veya sözcük markalarının yazı karakterinin, renginin farklılaştırılması aynı olma durumunu etkilemez ve bu durumdaki marka tescil başvuruları Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından RED edilebilir.

Yukarıda yer verilen yaklaşım ve temel prensipler, markaların aynılığının tespit edilmesi aşamasında Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından da kabul edilir.

Marka Tescil Başvuru İncelemelerinde “Ayırt Edilemeyecek Derecede Benzerlik” İncelenmesi

Ayırt edilemeyecek derecede benzerlik tespit edilirken ortalama tüketiciler esas alınacak ve incelenen marka başvuru ile önceki tescilli markalar arasında, markaların asli ayırt edici unsurları bakımından tereddüde yer vermeyecek derecede benzerlik durumu araştırılır.

Ortalama tüketici grubu marka başvurunun kapsadığı mal ve hizmetler esas alınarak tespit edilir. Bu çerçevede, nihai tüketicisi genel anlamdaki halk (ayırım gözetmeksizin tüm tüketiciler) olan “giysiler” ile nihai tüketicisi konusunda uzmanlaşmış kişiler olan “tekstil makineleri” için benzerlik kriterleri aynı değildir. Başvuru kapsamında ortalama tüketici gruplarının birbirlerinden farklı olduğu mal ve hizmetlerin yer alması halinde ortalama tüketici grubunun spesifik bir tüketici grubu olduğu yönünde değerlendirme yapılmaz.

Önceki tescilli marka ile sonraki marka tescil başvurusu yapılan markaların ayırt edilemeyecek derecede benzer olup olmadıklarının tespit edilebilmesi için,öncelikle ayırt edilemeyecek derecede benzerlik durumu tanımlanmalı ve uygulanacak testin ölçütleri belirlenmelidir.

Ayırt edilemeyecek derecede benzerlikte, önceki tescilli marka ile sonraki marka tescil başvurusu aynı olmamakla birlikte, orta düzeydeki tüketici (alıcı) de bıraktığı genel izlenimler hemen hemen aynı olmalıdır. Diğer bir anlatımla markaların yazılış, okunuş, görsel ve sessel olarak aynı imiş gibi algılanmaları daha önce bilinen marka ile aynı sanılmasıdır.

Tanımlayıcı İşaretler Nelerdir

Tanımlayıcı işaretler, marka tescili talep edilen mal ya da hizmetleri doğrudan tanımlayan, mal ya da hizmetin cins, çeşit, vasıf gibi özelliklerine ya da kalitesine doğrudan atıfta bulunan işaretlerdir.

Bir marka işaretin tanımlayıcı nitelikte kabul edilebilmesi için işaretin mal ya da hizmetin mutlaka çok vazgeçilmez önemde bir özelliğini belirtiyor olmasına gerek yoktur. Bu hükmün temel amacı,ilgili sektörde faaliyet gösteren herkesin kullanımına açık olması gereken tanımlayıcı işaretlerin tek kişinin tekeline verilmesinin önüne geçerek kamu yararını gözetmektir. Yani, mal ve hizmetlerin karakteristik özelliklerini belirten işaretlerin ilgili herkes tarafından serbestçe kullanımını temin etmektir. Böylece tanımlayıcı bir işaretin tek bir kişinin tekeline verilmek suretiyle diğer işletmelere ve rakiplerine karşı haksız bir avantaj sağlamasını engellemektir.

Bir marka işaretin tanımlayıcı olarak kabul edilebilmesi için, işaret ile mal veya hizmet arasında doğrudan ve spesifik bir ilişkinin bulunması, işaretin mal veya hizmetin bir özelliğini veya kompozisyonunu doğrudan doğruya ve derhal düşündürmesi, bu ilişkinin tüketicinin algısında ekstra bir irdeleme ya da analize gerek olmadan doğrudan kurulabilmesi gerekir.

 

 Etkin Patent olarak tanımlayıcı ifadeler olarak adlandırılan tek veya birden çok sözcük barındıran markalar için özel çalışma yapılarak tescil kriteri kazandırılmaktadır. Üstelik bu ve benzer markalar için tescil garantisi de verilmektedir. Tescil edilmemesi halinde alınan tüm hizmet ücretleri de İADE edilmektedir. Özellikle com.tr alan adları/isimlerin tescili için sıklıkla bu konuda başvuru almaktayız. Her marka için aynı yol ve yöntem uygun olmamakla birlikte ayrıntılı bilgileri mail veya telefonla marka uzmanlarımızdan alabilirsiniz 

 

556 SAYILI KHK’ NİN 7/1 (D), (E), (F), (G) MADDELERİ KAPSAMINDA MARKA TESCİL BAŞVURU İNCELEMELERİ

Ticaret Alanında Ortak Kullanıma Açık İşaretlerin Marka Tescil Başvurusu

556 Sayılı KHK’nın 7/1(d) maddesi, ticaret alanında ortak kullanımda olan işaretlerin tek bir firmanın tekeline verilmesini engelleyerek, kamu yararını gözetmektedir.

Marka tescil başvurusunu oluşturan işaretin ortak kullanımda olup olmadığı değerlendirilirken ilgili terimin tanımlayıcı olup olmadığına bakılmaz. Sadece ticari hayatta ilgili sektörde hali hazırda farklı ticari aktörler tarafından kullanılıp kullanılmadığı göz önünde bulundurulur. Geleceğe dair böyle bir kullanımın oluşup oluşmayacağına dair herhangi bir ihtimal araştırması da yapılmaz.

Marka tescil başvurusunda münhasıran veya esas unsur olarak yer alan ibarenin 556 sayılı KHK’ nin 7/1(d) maddesi kapsamına girip girmediği, tescili talep edilen mal ve hizmetler dikkate alınarak değerlendirilir. Bir marka işaretin 556 sayılı KHK’ nin 7/1(d) maddesi kapsamına değerlendirilebilmesi için işaret ile tescili talep edilen mal ve hizmetler arasında sıkı bir ilişki aranır.

Belirli Bir Meslek, Sanat veya Ticaret Grubuna Mensup Olanları Ayırt Etmeye Yarayan İşaretlerin Marka Tescili

556 sayılı KHK’ nin 7/1(d) maddesi belirli bir meslek, sanat, ticaret veya meslek grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adların/isimlerin marka olarak tescil edilemeyeceğini hükme bağlamaktadır. Bu inceleme yapılırken marka başvuruya konu ibare ile tescili talep edilen mal veya hizmetler arasında ilişki olması hususu göz önünde bulundurulmaktadır. Marka İşaret ile mal ve hizmetler arasında bu ilişkinin kurulamaması halinde marka başvuru 556 sayılı KHK’ nin 7/1(d) maddesi kapsamına girmez.

Malın Özgün Doğal Yapısından Ortaya Çıkan Şekillerin Marka Tescil Başvuruları

556 sayılı KHK’ nin 7/1(e) maddesinde belirtilen unsurlar üç ana kısımdan oluşmaktadır:

a) Malın kendi özgün ve doğal yapısından ortaya çıkan şekiller: Bu şekillere örnek olarak bir futbol topunun veya araba lastiğinin şekli verilebilir. Futbol topunun küre şeklinde olması, araba lastiklerinin dairesel şekilde olması, topun ve araba lastiğinin doğası gereğidir.

b) Teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan şekiller: Buna örnek olarak üç döner başlı elektrikli tıraş makinesi veya dürbün şekli verilebilir.

c) Mala asli değerini veren şekiller: Örnek olarak pırlantanın kendine has şekli verilebilir.

Bu madde hükmü ile teknik çözümler veya bir ürünün işlevsel özellikleri üzerinde tekel hakkı kurulmasını engellemektedir. Temel özellikleri bir teknik işlevin yerine getirilmesi olan veya o işlevi yerine getirmek amacıyla seçilen şekiller herkes tarafından kullanılabilir olmalıdır. Bu nedenle 556 sayılı KHK’ nin 7/1(e) maddesinin kapsamı kamu yararı ile ilişkilidir. Bir ürünün şekli marka başvuru temel nitelikleri itibariyle sadece teknik bir sonucu elde etmek için tasarlanmışsa, aynı teknik sonuca diğer şekillerle ulaşılabilse dahi, bu durum ilgili şeklin 556 sayılı KHK’ nin 7/1(e) maddesi kapsamında değerlendirilmekte ve marka başvurusu Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından reddedilmektedir.

Tanınmış Marka Tescil Başvuru İncelenmesi

“Sahibi tarafından izin verilmeyen Paris Sözleşmesi’nin 1. mükerrer 6. maddesine göre tanınmış markalar” tescil edilemez.

556 Sayılı KHK’nın 7/1(ı) maddesine göre korumadan yararlanacak tanınmış markaların Türkiye’de tanınmış olmaları gerekmektedir. Ayrıca söz konusu hükümde “sahibi tarafından izin verilmeyen” ifadesine yer verilmektedir. Buna göre; sonraki marka tescil başvuru için tanınmış marka sahibinden izin alınması durumunda, ilgili tanınmış markanın tanınmışlığı gerekçe gösterilerek 556 sayılı KHK’ nın 7/1(ı) maddesi kapsamında RED kararı verilmeyecektir. Öte yandan, tanınmış marka sahibinden muvafakat alınmış olması 7/1(b) maddesi kapsamında yapılacak incelemeyi etkilememektedir.

Tanınmış marka sahibinden izin alınması durumunda söz konusu izin belgesinin taraflar arasında düzenlenmiş olması, belgenin, marka sahibinin gerçek kişi olması durumunda marka sahibi tarafından, tüzel kişi olması durumunda ise temsile yetkili kişi (bu durumda imza sirkülerinin ibraz edilmesi gerekir) tarafından imzalanmış olması gerekir. Ayrıca ilgili belgede iznin kime, hangi marka için ve hangi mal ve hizmetler için verildiği açıkça belirtilmelidir.

556 Sayılı KHK’nın 7/1(ı) maddesi kapsamında; Enstitü nezdinde tanınmış marka olarak kayıtlı olan markaların yanı sıra, Paris Sözleşmesinin 1. mükerrer 6. maddesi hükmüne atıfla Türkiye’de tanınmış olduğu, ilave bir incelemeye gerek kalmaksızın, açıkça anlaşılan markalar tanınmış marka korumasından yararlanır.

Tanınmış markalara, 7/1(ı) maddesi kapsamında esas olarak aynı, aynı tür, benzer veya ilişkili mal ve hizmetler yönünden koruma sağlanır. Tanınmışlık düzeyi ve ayırt edici gücü yüksek olan tanınmış markalar 7/1(b) maddesinin yanı sıra 7/1(ı) maddesi açısından da benzerlik incelemesine tabi tutulur. Önceki markanın tanınmışlık düzeyi ve ayırt edicilik gücü dikkate alınarak karışıklığa neden olabilecek mal ve hizmetlerin kapsamı geniş tutulabilir.

Markanın tanınmışlık düzeyi ve ayırt edici gücü markalar arasındaki benzerlik incelemesinde de dikkate alınacak temel faktördür. Örneğin Türk Patent Enstitüsü TPE, “giyim eşyaları” için tescili talep edilen “B&A BLU&ARMANI” ibareli başvuruyu tanınmış “ARMANI” markası ile benzerliği nedeniyle 7/1(ı) maddesi kapsamında değerlendirmiş ve marka başvurusunu RED etmiştir.

Dini Değerleri ve Sembolleri İçeren Marka Tescil Başvuruları

“Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar” tescil edilemez.

Toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin dini duygularını zedeleyici, bu duyguları istismar etme ve çıkar sağlama amacı ve etkisi taşıyan işaretler 556 sayılı KHK’ nin 7/1(j) maddesi kapsamda değerlendirilerek marka başvurusu Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından resen reddedilir.

Bir marka işaretin KHK’nın 7/1(j) maddesi kapsamında değerlendirilmesinde iki temel unsur dikkate alınır:

1. Toplumda sadece dini bir terim ya da sembol olarak kullanılan ya da doğrudan dini bir çağrışım yapan işaretleri münhasıran ya da esas unsur şeklinde içeren marka işaretler bu kapsamda değerlendirilir. (Örneğin, “Allah”, “Hz. Muhammed”, kutsal kitapların isimleri v.b.)

2. Dini bir içerik ve anlama sahip olmakla birlikte başka alanlarda da kullanılması, ya da doğrudan dini çağrışım yapan bir ibare olmaması gibi nedenlerle doğrudan dini değerlere atıfta bulunmayan işaretler kural olarak bu kapsamda değerlendirilmez. Bununla birlikte, nihai değerlendirmede, mal ve hizmetlerin niteliği de dikkate alınarak işaretin toplumun genelinde bırakacağı etki ve algılanma ihtimali esas alınır. Bu kapsamda, öncelikle ve doğrudan dini bir çağrışım yapan ya da dini değerleri zedeleme ihtimali bulunan işaretler bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Kutsal Kelimelerin Marka Tescil Başvuruları

Bir dinin mensupları için kutsal sayılan işaret ve adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur şeklinde ihtiva eden ve doğrudan dini bir çağrışım yapan “Allah”, “Kur’an”, “Tevrat”, “İncil” gibi ibareleri barındıran marka tescil başvuruları 556 sayılı KHK’nın 7/1(j) maddesi kapsamında değerlendirilerek Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından reddedilir.

Kutsal Mekânlar ve/veya İsimlerin Marka Tescil Başvuruları

Dinler için kutsal sayılan Kâbe, Mescid-i Aksa, cami, kilise, sinagog gibi mekânların fotoğraf, resim ya da isimlerini münhasıran veya esas unsur şeklinde içeren marka işaretler kural olarak 556 sayılı KHK’nın 7/1(j) maddesi kapsamında değerlendirilerek marka başvuru Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından reddedilir. İlgili ibarenin “Ayasofya”, “Sultanahmet Camii” gibi ilgili din mensupları ya da toplumun geneli tarafından bilinen kutsal bir mekânın adı olması halinde başvuru, 556 Sayılı KHK’nın 7/1(j) maddesi kapsamında değerlendirilir.

Din, Mezhep veya Tarikatların Adlarını İçeren Marka Tescil Başvuruları

Din, mezhep veya tarikatların adlarını ya da bunların mensuplarına verilen adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren marka işaretler 556 sayılı KHK’nın 7/1(j) maddesi kapsamında değerlendirilerek marka tescil başvurusu Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından reddedilir.. (Örneğin, “Hıristiyan”, “Müslüman”, “Musevi”, “Nakşibendi”, “Protestan” vb.).

Bununla birlikte, din, mezhep ya da tarikat adlarını ve bunlara ilişkin unvanları içermekle birlikte, ihtiva ettiği diğer unsurlarla birlikte bir bütün olarak dini bir çağrışım yapmayan marka tescil başvuruları ise Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından markalar bülteninde yayınlanmasına karar verilir. (Örneğin, İslam Albayrak).

Kutsal Sözcükler, Şahıs İsimleri, Sembolik Kavramların Marka Tescil Başvuruları

Bir dinin mensupları için kutsal sayılan sözcükler, şahıs isimleri veya sembolik kavramları münhasıran veya esas unsur şeklinde içeren işaretler, ibarenin sadece dini bir terim/işaret olarak kullanılması ve bu nedenle doğrudan ilgili anlamda dini çağrışım yapan bir işaret olması halinde 556 sayılı KHK’nın 7/1(j) maddesi kapsamında değerlendirilerek marka başvurusu Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından reddedilir. (Örneğin, “Rahman”, “Vedud”, “Tanrı”, “Meryem Ana” ve bunlara ilişkin semboller). Bu tür isim ya da sembolleri içermekle birlikte ihtiva ettiği diğer unsurlarla birlikte bir bütün olarak dini bir çağrışım yapmayan işaretler bu kapsama girmez.

Kamu Düzenine ve Genel Ahlaka Aykırı Marka Tescil Başvuruları

“Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı markalar” tescil edilemez.

Toplumun her bakımdan genel çıkarlarını koruyucu hükümlerin tümü; bir ülkede kamu hizmetlerinin iyi yapılması, devletin güvenliğini ve düzenini, bireyler arasındaki ilişkilerde hukuku, huzuru ve ahlak kurallarına uygunluğu sağlamaya yarayan kurum ve kuralların tümü; toplumun huzur ve sükûnunun sağlanmasını, devletin ve devlet yapısının korunmasını hedef tutan, toplumun her alanındaki düzeninin temelini oluşturan bütün kurallar kamu düzenini oluşturmaktadır.

Suça teşvik edici, insan haklarına ve demokratik düzene aykırılık ya da bölücülük içeren unsurları taşıyan işaretler kamu düzenine; aile nizamı ve yerleşik örf ve adetlere aykırı unsurları taşıyan işaretler ise genel ahlaka aykırı işaretler olarak kabul edilir ve maka tescil başvurusu Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından reddedilir.

Bu kapsamda, sahip olduğu genel ilke ve değerler itibariyle toplumun normal işleyişine zarar verebilecek nitelikte olan, toplumun ahlak anlayışına ters düşen, zararlı alışkanlıkları özendiren veya cesaretlendiren, suça teşvik eden, küfür, hakaret, ırkçılık, ayırımcılık içeren ibareler,isimler, şekiller ve benzeri işaretler genel ahlaka ve kamu düzenine aykırı işaretler olarak kabul edilir. Ayrıca, terörist organizasyonların isimlerini, sembol ve kısaltmalarını içeren veya onlarla doğrudan ilişkili olabilecek bir algı yaratan ibare ve semboller de kamu düzenine aykırı işaretlerdir.

“Kokain”, “eroin”, “extacy” gibi ibareler, bu tür ibarelerin “heroin”, “cocaine” gibi herhangi bir dildeki karşılıkları ya da bunlarla eşanlamlı kelimeler veya herhangi bir şekilde bu tür ürünleri teşvik edici nitelikteki işaretler kamu düzenine ve/veya genel ahlaka aykırı işaretler olarak kabul edilir.

Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırılık incelemesinde bireysel değer yargıları ve ahlak anlayışından ziyade Türkiye’de yaşayan ortalama duyarlılığa sahip bireylerin değer yargıları dikkate alınır.

Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırılığın tespiti ülkeye ve içinde bulunulan zamana göre değişiklik gösterebilir. Normal koşullarda kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olmayan bir işareti taşıyan marka tescil başvuru incelemenin yapıldığı tarihte kazandığı anlam ve toplumda oluşturduğu algı nedeniyle kamu düzenine aykırı hale gelebilir. Ayrıca, tarihi kişi isimlerini kötüye kullanan, küfür veya bir ırkı aşağılayıcı ibare ya da şekil içeren işaretler bu kapsamda değerlendirilir.

MARKA TESCİLİNDE NİSBİ RED NEDENLERİ

556 Sayılı KHK’ nin 8/1 Maddesi;

“Tescil edilmiş veya tescil için başvuru yapılmış bir markanın sahibi tarafından itiraz yapılması durumunda, aşağıdaki hallerde marka tescil edilemez:

a) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya hizmetleri kapsıyorsa,

b) Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa.”

Aynı Marka – Aynı Mal ve Hizmetleri Barındıran Marka Tescil Başvurulara Yapılan İtirazların İncelenmesi

556 sayılı KHK’ nın 8/1(a) maddesi, tescil başvurusu yapılmış bir markanın kendisinden önce tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış bir marka ile aynı olması ve markaların her ikisinin de kapsadığı mal ve hizmetlerin aynı olması halinde, sonraki başvurunun önceki markanın sahibinin itirazı üzerine reddedileceğini belirtmektedir.

Aynı veya Benzer Marka – Aynı veya Benzer Mal ve Hizmetleri Barındıran Marka Tescil Başvurulara Yapılan İtirazların İncelenmesi

556 sayılı KHK’ nin 8/1(b) maddesinde belirtilen durum, önceki tescilli markaların veya marka tescil başvurularının sahiplerinin sonraki tarihli marka tescil başvuru ilanına karşı itiraz etmeleri halinde incelenmektedir. İnceleme sonucunda, 556 sayılı KHK ve literatürde “Karıştırılma İhtimali” olarak adlandırılan halin ortaya çıkıp çıkmayacağına ilişkin değerlendirmede bulunulması gerekmektedir.

556 sayılı KHK’ nin 8/1(b) maddesi, karıştırılma ihtimalinin yanı sıra karıştırılma ihtimalinin markaların ilişkili olduğu ihtimalini de kapsaması halinden bahsetmekte ve ilişkili olma ihtimalinin de RED gerekçesi olarak kabul edileceğini düzenlemektedir. Dolayısıyla, 556 sayılı KHK’ nin 8/1(b) maddesi yalnızca karıştırılma ihtimalini değil, aynı zamanda mal ve hizmetlerin geldiği kaynaklar arasında tüketicilerce bağlantı kurulması olasılığı olarak adlandırılabilecek “İlişkilendirme İhtimalini” de kapsamaktadır.

Önceki Tescilli Marka İle Sonraki Marka Tescil Başvurunun İtiraz Üzerine Karıştırılma İhtimali Bakımından İncelenmesi

Karıştırılma ihtimali kavramı “Bir mal veya hizmetin alıcısının, yani genel anlamda halkın almayı tasarladığı, bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını veya hizmetini alma ihtimali (tehlikesi) ile karşı karşıya olması.” şeklinde tanımlanabilir.

Önceki Tescilli Marka İle Sonraki Marka Tescil Başvurunun İtiraz Üzerine Markaların Benzerliği Bakımından İncelenmesi

Önceki tescilli marka ile sonraki marka tescil başvurunun benzer olup olmadığı değerlendirilirken; markalar arasında görsel, işitsel veya kavramsal düzeyde ortaya çıkan benzerlik veya yakınlık dikkate alınır. Görsel, işitsel veya kavramsal benzerliğin derecesi konusundaki değerlendirmeyi malların niteliğini ve malların piyasaya sunum yöntemlerini dikkate alarak yapmak yerinde olacaktır.

Ortalama tüketicinin markaları doğrudan karşılaştırma imkanının bulunmadığı, markaların karşılaştırmasını zihninde muhafaza ettiği tam (eksiksiz) olmayan imaja göre yaptığı dikkate alınmaktadır.

 

Bülent AYDIN

Marka Danışmanı

bulent.aydin@etkinpatent.com

Etiketler



Önceki Sonraki
  • Marka İsmi Bulma

    Markalaşmanın ilk ve en önemli adımlarından birisi olan marka isim/ isimlerinin nasıl bulunacağı, nasıl oluştu..

  • İsim Tescil Sorgulama

    Firma, Şirket, marka, Patent, İsim tescil sorgulama, isim tescilaraştırmalar BURADAN tescil garantisi, sü..

  • İsim Tescili

    Marka Patent isimlerinin tescili, İsim hakkı nasıl alınır ve com tr alan adının tescili konularında ayrıntılı bil..

  • Marka Yaratma

    Dünyaca tanınmış marka uzmanı Al & laura ries'in marka yaratma sürecine ilişkin yaklaşımlarını aş..

  • Marka Değeri nedir nasıl he..

    MARKA DEĞERİ Marka değeri : Marka ile, o markanın İsmi , simgesi ile bağlantılı ve bir firmaya veya firmanın&nbs..

  • Marka Tescil Sorgulama

    TPE (Türk Patent Enstitüsü) Online marka tescil sorgulama  BURADAN , muhtemel risk ve son..

  • Ücretsiz Marka Araştırma

    Marka Araştırma; Marka tescil başvuru öncesi, önceden tescilli markalarla benzerlik, tescil süreci ..

  • Marka Tescil Araştırma

    Ücretsiz Patent, İsim, Marka araştırma, Sorunlu markalara tescil ve hukuki kriterler kazandırma muhtemel sonu..