ISO , (International Organization for Standardization ) Uluslararası Standard Organizasyonu’nun kısaltmasıdır .
ISO, uluslararası alanda standardizasyonu sağlamak amacıyla 23 Şubat 1947 tarihinde kurulmuştur. ISO halen 135 ülkeden (her ülkeden bir üye olmak ve eşit oy hakkına sahip olmak üzere) ulusal standard kuruluşlarının katılımıyla faaliyetlerini;Uluslararası mal ve hizmet değişimini hızlandırmak Entelektüel, bilimsel, teknolojik ve ekonomik faaliyetlerde işbirliğini geliştirmek amacıyla sürdürmektedir.
Diğer taraftan farklı ülkelerde veya bölgelerde benzer teknolojiler için geliştirilen farklı standardlar zaman zaman “ticaret için teknik engel” olarak kullanılmaktadır. İşte ISO’nun günümüzdeki en önemli işlevi ISO 9000 kalite yönetim standardları ve diğer ürün standardları gibi uluslarararsı kabul görmüş standardlar hazırlayarak ticaretin önündeki bu tip teknik engelleri ortadan kaldırmaktır.
Standard hazırlama alanının Birleşmiş Milletleri olarak kabul edilen ISO, bu yaklaşım amaç ve hedefler doğrultusunda dünyada ticaret ve sanayinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için vazgeçilmez olan uluslararası örgüt olarak hizmetlerini sürdürmektedir. TSE ISO’nun üyesi ve Türkiye’deki tek temsilcisidir.Bu temsilcilikle TSE, ISO’nun yürütmekte olduğu standard hazırlama çalışmalarına ,TSE bünyesinden veya sanayiden uzmanlarla birlikte katılmakta ve katkıda bulunmaktadır.
EN NEDİR ?
EN (Europeane Norm), Avrupa Satandardlarının kısaltmasıdır. EN Avrupa Birliğinde standardlar arasında harmonizasyonu sağlamak için oluşturulmuştur. EN çalışma sisteminde her ülkenin ağırlıklı oy hakkı olup, ülkeler arasında oylar eşit dağılmamıştır.
TS EN ISO 9000 KAİTE STANDARDLARI SERİSİ
ÜRÜN SORUMLULUĞU
Gerek Avrupa Topluluğu, gerekse EFTA (Avrupa Serbest Ticaret Birliği ) üyesi ülkelerde, geçerli olan Ürün Sorumluluğu Yönergesi, üreticilerin kusursuzluğunu belgelemesi zorunluluğunu getirmektedir. Böylece ürün kalitesinden kaynaklanabilecek sorunlar Kalite Sistemi içerisinde başlangıçta önlenmektedir. TS EN ISO 9000 Kalite Standardları Serisi, etkili bir yönetim sisteminin nasıl kurulabileceğini, dokümante edilebileceğini ve sürdürülebileceğini göz önüne sermektedir.
TARİHSEL GELİŞİMİ
ISO 9000 standard serisi ilk olarak 1987 yılında ISO tarafından uluslararası standard olarak yayınlanmıştır.
TS EN ISO 9000 Kalite Standardları Serisi, Uluslararası Standard Organizasyonu tarafından yayınlanan ISO 9000 Kalite Standardları Serisi’nin tam bir çevirisidir. Bu standardlar kuruluşların uygulayacakları kalite sistemlerinde ne gibi şartlar arandığını belirtir. Bunlar, sadece birkaç kuruluşun değil, Türk sanayisini oluşturan tüm kuruluşların yerine getirebilecekleri ve ihtiyaç duyabilecekleri genel şartları içeren uygulanabilir standardlardır.
ISO 9000 Standardlarına dayalı olarak Kalite Sistemi tesis eden kuruluşlar açısından, Yönetim sistemlerinin yeni bir kavram olması nedeniyle,1987yılından 1994 yılına kadar standardlarda revizyon yapılmamıştır.1994 yılında yapılan revizyon, ufak tefek değişiklikleri içeren bir revizyondur ve ISO 1994’ün yayınlandığı andan itibaren uygulamada bazı şartları tam anlamıyla karşılamadığı görülmüştür.Ancak Aralık 2000 yılında yapılan revizyon ,kalite alanında ki gelişmelerle ISO 9000 uygulamasından edinilen tecrübelerin gözönüne alındığı köklü değişimleri içermektedir.Bu revizyon öncesi dünya çapında 1120 kurum ve kuruluşu kapsayan bir anket yapılmıştır.Yeni standardlar genel bir yapıda oluşturularak kamu ve özel sektörde küçük,orta,büyük ölçekli kuruluşlar ile sanayi,hizmet,yazılım ve diğer alanlar dahil tüm sektör kullanımlarına eşit şekilde uygulanabilir olması benimsenmiştir.
TS EN ISO 9000: 1994 STANDARDLARI
TS EN ISO 9000 : 1994 KALİTE STANDARDLARI SERİSİ’Nİ OLUŞTURAN STANDARDLAR HANGİLERİDİR?
TS EN ISO 9000 (1-2-3-4) Klavuz
TS EN ISO 9001 Kalite Sistemleri
Tasarım / Geliştirme,Üretim,Tesis ve Hizmette Kalite Güvencesi Modeli
TS EN ISO 9002 Kalite Sistemleri
Üretim,Tesis ve Hizmette Kalite Güvencesi Modeli
TS EN ISO 9003 Kalite Sistemleri
Son Muayene ve Deneylerde Kalite Güvencesi Modeli
TS EN ISO 9004 (1-2-3-4) Kılavuz
ISO tarafından , 9000 : 1994 serisindeki belgelendirme modelleri ve bunların uygulanmasında kullanılan kılavuzları kademeli olarak yürürlükten kaldıracak çalışmalar halen devam etmektedir.
TS EN ISO 9000 : 2000 STANDARDLARI
TS EN ISO 9000 : 2000 KALİTE STANDARDLARI SERİSİ’Nİ OLUŞTURAN STANDARDLAR HANGİLERİDİR?
ISO 9000 : 2000 Serisi Standardlar birbiri ile ilişkili ve birbirini tamamlayan 4 temel standarddan oluşmaktadır.
Bu standardlar;
*ISO 9000:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ-TEMEL KAVRAMLAR,TERİMLER
*ISO 9001:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ-ŞARTLAR
*ISO 9004:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ-PERFORMANSININ İYİLEŞTİRİLMESİ İÇİN KILAVUZ
*ISO 19011:2000 KALİTE VE ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ-TETKİK KILAVUZU ( Taslak)
ISO 9000:2000 SERİSİ
ISO 9000:2000 ISO 9000,ana standardlara giriş niteliğini taşımakta olup,kalite yönetim sistem serisinin vazgeçilmez bir parçasıdır.İçerdiği temel bilgiler ve terminoloji açıklamaları sayesinde, diğer üç standardın daha iyi anlaşılıp,kullanılabilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
ISO 9001:2000 ISO 9001 bir kuruluşun,müşterinin ihtiyaçlarıyla mevzuat gereklerini karşılamak yoluyla müşteri memnuniyetini arttırabilmesi için kalite yönetim sisteminde ne gibi şartları sağlaması gerektiğini ortaya koymaktadır. ISO 9004:2000 ISO 9004 kalite yönetim sistemlerini mükemmelliğe ulaştırmada araç olarak kullanılabilecek genel bir dokümandır .
ISO 9000 : 1994 / ISO 9000 : 2000 STANDARD SERİLERİ ARASINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER TS EN ISO 9000 : 2000 KALİTE STANDARDLARI SERİSİ’Nİ OLUŞTURAN STANDARDLAR HANGİLERİDİR?
ISO 9000 : 2000 Serisi Standardlar birbiri ile ilişkili ve birbirini tamamlayan 4 temel standarddan oluşmaktadır.
Bu standardlar;
*ISO 9000:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ- TEMEL KAVRAMLAR,TERİMLER
*ISO 9001:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ- ŞARTLAR
*ISO 9004:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ- PERFORMANSININ İYİLEŞTİRİLMESİ İÇİN KILAVUZ
*ISO 19011:2000 KALİTE VE ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ- TETKİK KILAVUZU ( Taslak)
ISO 9000:2000 SERİSİ
ISO 9000:2000 ISO 9000,ana standardlara giriş niteliğini taşımakta olup,kalite yönetim sistem serisinin vazgeçilmez bir parçasıdır.İçerdiği temel bilgiler ve terminoloji açıklamaları sayesinde, diğer üç standardın daha iyi anlaşılıp,kullanılabilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
ISO 9001:2000 ISO 9001 bir kuruluşun,müşterinin ihtiyaçlarıyla mevzuat gereklerini karşılamak yoluyla müşteri memnuniyetini arttırabilmesi için kalite yönetim sisteminde ne gibi şartları sağlaması gerektiğini ortaya koymaktadır.
ISO 9004:2000 ISO 9004 kalite yönetim sistemlerini mükemmelliğe ulaştırmada araç olarak kullanılabilecek genel bir dokümandır .
BELGELENDİRME MODELİ
TS EN ISO 9000:1994 Standard serisinde belgelendirme modeli olarak kullanılan 9001 ,9002 ve 9003 standardları TS EN ISO 9001:2000 standardı olarak tek modele dönüştürülmüştür.Bu modelde hangi şartların uygulama dışında kalabileceği standardın 7. Maddesinde tanımlanmış olup , kuruluşlar uygulama alanları dışında kalan şartları belirleyerek Sistem dökümanlarında açıklayacaklardır.
KALİTE PRENSİPLERİ
TS EN ISO 9001 standardı Uluslararası Standardlar Kuruluşu ( ISO ) tarafından uluslararası standard olarak yayınlanan ve halen Avrupa Topluluğu ülkeleri ile birlikte birçok ülkede Belgelendirme Modeli olarak uygulanmakta olan bir uluslararası Kalite Yönetim Standardıdır.
ISO 9001 standardının 15 Aralık 2000’de yayınlanan son versiyonu aşağıda verilen 8 Kalite Prensibine dayanmaktadır.
Müşteri Odaklılık
Kuruluşlar müşterilerine bağlıdırlar, bu nedenle müşterinin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarını anlamalı müşteri şartlarını yerine getirmeli ve müşteri beklentilerini de aşmaya istekli olmalıdırlar
Liderlik
Liderler, kuruluşun amaç ve idare birliğini sağlar. Bunlar, kişilerin, kuruluşun hedeflerinin başarılmasına tam olarak katılımı olduğu iç ortamı oluşturmalı ve sürdürmelidir.
Kişilerin katılımı
Her seviyedeki kişiler bir kuruluşun özüdür ve bunların tam katılımı yeteneklerinin kuruluşun yararına kullanılmasını sağlar.
Proses yaklaşımı
Arzulanan sonuç, faaliyetler ve ilgili kaynaklar bir proses olarak yönetildiği zaman daha verimli olarak elde edilir.
Yönetime sistem yaklaşımı
Birbirleri ile ilgili proseslerin bir sistem olarak tanımlanması, anlaşılması ve yönetilmesi, hedeflerin başarılmasında kuruluşun etkinliğine ve verimliliğine katkı yapar.
Sürekli iyileştirme
Kuruluşun toplam performansının sürekli iyileştirilmesi, kuruluşun kalıcı hedefi olmalıdır.
Karar vermede gerçekçi yaklaşım
Etkin kararlar, verilerin analizine ve bilgiye dayanır.
Karşılıklı yarara dayalı tedarikçi ilişkileri
Bir kuruluş ve tedarikçileri birbirlerinden bağımsızdır ve karşılıklı yarar ilişkisi, her ikisinin artı değer yaratması yeteneğini takviye eder.
TS EN ISO 9000 serisi standardların dayandığı bu temel prensiplerin , Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarına geçiş için kuruluşlarda alt yapıyı hazırlaması beklenmektedir.
TS EN ISO 9000 KALİTE STANDARDLARI SERİSİNİN KULLANIMI
TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardları Serisinin Kullanım Amacı
TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardları Serisi, kuruluşların kaliteye önem verdikleri önemi ve kalite ihtiyaçlarını karşılayabileceklerini müşterilerine kanıtlayacak etkin bir kalite sistemini nasıl kurabilecekleri, dokümante edebilecekleri ve uygulayabilecekleri konusunda yol gösterir.
Uluslararası alanda kabul görmüş olan bu standardlar, konuyla ilgili tarafların genel görüşünü yansıtmaktadır. Standard beklediğiniz kalite sistem modelini kolaylıkla sağlamak amacıyla konu bazında bazı bölümlere ayrılmıştır.
TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardları serisinin kullanımı, yönetimin iyileşmesi, faaliyetlerin daha iyi planlanmasını,problemlerin daha hızlı çözülmesini, verimliliğin, kazancın ve saygınlığın artmasını sağlar.
Standarda göre,kuruluşlar üretimin her aşamasında uygulayacakları kayıt sistemi ile ürün ve prosesini geliştirebilecekleri gibi gibi ürün sorumluluğundan doğabilecek sorunlarla uğraşmaktan da kurtulabilirler.
TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardlarını kullanım amaçlarından biri de maliyetin azalmasına yardımcı olması, kaynakların optimum kullanımıyla kazancın artmasının sağlanmasıdır.Kalite sistemleri ayrıca müşteriler tarafından yoğun bir şekilde talep edilmektedir.Kalite sistemi uygulamakla,kuruluşta kalitenin her aşamada oluşmasını sağlamak öncelikle müşterileri memnun edecektir.
TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardları Serisini Kimler Kullanır?
Kuruluşlar, Kalite Sistemlerini oluştururken TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardları Serisini kullanabilir. Müşteriler, satın alacakları mal veya hizmetlerin, TS-EN-ISO 9000 standardına göre kurulmuş bir kalite sistemi ile üretilip üretilmediğinden emin olmak istediklerinde bu standardları kullanabilirler.
Belgelendirme kuruluşları, Belgelendirilme amacıyla kendilerine başvuran kuruluşların kalite sistemlerinin değerlendirilmesini bu standardlarla yaparlar.
TS EN ISO 9000 KALİTE SİSTEMİNİN GETİRDİKLERİ
Kuruluş Açısından
Kuruluşta kalite anlayışının gelişimi,
Kârın, pazar payının artması,
Verimliliğin artması,
Etkin bir yönetim sağlanması
Maliyetin azalması,
Çalışanların tatmini,
Müşteri şikayetlerinin azalması,
Daha az servis-bakım,
Maliyet ve zamandan tasarruf,
Kaynakların optimum kullanımı,
Kuruluş içi iletişimde iyileşme
İadelerin azalması.
Müşteri Açısından
Müşterinin kalite anlayışının gelişimi,
Kullanımda uygunluk,
Güvenlik ve sağlık,
Memnuniyet