GLOBALGAP (EUREPGAP) TANIMLARI
(Bu ek GLOBALGAP (EUREPGAP) Genel yönetmeliğinin V3.1-Kas09 bir kısmını oluşturur ve diğer GLOBALGAP (EUREPGAP) dökümantasyonu tarafından atıf yapılmış olabilir.) Aşağıdaki terimler, GLOBALGAP (EUREPGAP) içeriğindeki kullanımlarına dayalı olarak tanımlanmış olup, (alfabetik sıraya göre listelenmiştir).
1. Akreditasyon Kuruluşu: EN 45011 veya ISO/IEC Kılavuz 65’e göre Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) veya Avrupa Akreditasyon İşbirliği (EA) üyesi olan, ürün sertifikasyonu için olan Çok Taraflı Anlaşma (MLA) ve EA ve/veya IAF ile GLOBALGAP (EUREPGAP) arasındaki Kuruluş Anlaşması imza sahibi olan, GLOBALGAP (EUREPGAP) sertifikasyon kuruluşlarını değerlendirme ve akredite emekten sorumlu olan kuruluş
2. Aktif İçerik: Herhangi bir bitki koruma ürünündeki, hedef haşereyi öldüren yada kontrol eden maddedir. Bitki koruma ürünleri öncelikli olarak aktif içeriklerine göre düzenlenir.
3. Tarımsal Üretim Birimi: Tarlalar, avlular, arsalar, meyve bahçeleri, seralar, canlı hayvan yapıları, kuluçka yerlerinden oluşan coğrafi bir bölge, tatlı su ve/veya tuzlu su faaliyetleriyle sınırlı coğrafik bölgeler ve/veya kayıtlı ürünlerin üretiminde kullanılan diğer bölge, yer ve nakliye aracı.
4. Yıllık Mahsul: Ömrünü bir yılda tamamlayan bitki (örnek: tohumdan filizlenen, çiçek veren, tohum üreten ve aynı mevsim içinde ölen bitki. Bu tanım aynı zamanda patates ‘yumrusu’ tohumu içinde geçerlidir. Ayrıca çilek, kuşkonmaz, manyok, vs. de içerir).
5. Müracaatçı Üretici veya Üretici Grubu: GLOBALGAP (EUREPGAP) onaylı bir CB tarafından Sertifikasyon için müracaat etmiş veya müracaat sürecinde olan Sertifikasyon Adayı.
6. Ekilebilir arazi: Nadasa bırakılmış tarlalar da dahil olmak üzere genelde bir ürün rotasyon sistemi çerçevesinde düzenli olarak işlenen arazi.
7. Denetim: Bakınız ISO 19011 Kalite ve gıda güvenlik faaliyetleri ve sonuçlarının planlanmış prosedürlere uygun olup olmadığını tespit etmek ve bu prosedürlerin etkin bir şekilde uygulandığını ve amaca ulaşmak için uygun olup olmadığını tespit etmek için sistematik ve fonksiyonel olarak bağımsız bir muayene. GLOBALGAP (EUREPGAP)’te, hesap kontrolü/denetimleri, üretici bir grubun Kalite Yönetim Sistemi’nin doğrulanması demektir. Aynı zamanda bir Sertifikasyon Kurulu’nun bir Akreditasyon Kurumu tarafından gözetimi anlamına da gelir.
8. Eşdeğerlik: Planların performansını değerlendirirken baz alınan veya kaynak olarak kullanılan bir grup değişken
9. Eşdeğerlik Sertifikasyon Sistemi: GLOBALGAP (EUREPGAP) onaylı bir sertifikasyon kruluşu ve ISO/IEC, IEC 65 Rehberi ve Akreditasyonlarda Avrupa ve/veya IAF ve GLOBALGAP (EUREPGAP) arasında varılan mutabakata göre (IAF) Uluslararası Akreditasyon Forumu üyesi ve (MLA) Çokyönlü-Yatay Anlaşmasını imzalamış bir Akreditasyon kuruluşundan akreditasyonunu almış ve bu dökümanda belirtilmiş kriterler çerçevesinde prosedürlerini başarılı bir şekilde tamamlamış ve GLOBALGAP (EUREPGAP) tarafından resmi olarak tanınmış bir sertifikasyon sistemidir.
10. Eşdeğerlik Standardı: Eşdeğerlik bir onay sistemi veya GLOBALGAP (EUREPGAP) onay sistemi altında bu belgede belirtilmiş olan prosedürleri başarıyla tamamlamış ve resmen GLOBALGAP (EUREPGAP) tarafından onaylanmış olan bir standarttır.
11. İki yıllık: Ömrünü iki sene içerisinde tamamlayan ve arkasından ölen bir bitki.
12. Biyosid: Bir biyosid, mantar öldürücü ilaçlar, bitkileri yok eden ilaçlar, böcek öldürücü ilaçlar, yosun öldürücü ilaçlar, yumuşakçaları öldüren ilaçlar, akar öldürücü ilaçlar, ve kemirgen öldürücü ilaçlar anlamına gelir veya mikrop, bakteri, virüs, mantar, parazit öldürücü ilaçları ve antibiyotik içeren anti mikrobik bir madde olabilir
13. Biyoçeşitlilik: Rio de Janeiro’da yapılan 1992 Birleşmiş Milletler Dünya Zirvesi, “biyoçeşitlilik”’i “her kaynaktan yaşayan organizmalar arasındaki çeşitlilik ve bunların arasında karasal, deniz ve diğer su ekosistemleri ve bunların parçası oldukları ekolojik kompleksler olarak tanımlamıştır. Bu, aynı zamanda türler ve ekosistemler arasındaki ayrılıkları da içine alır”. Biyoçeşitlilik EIA ve EMP’nin ana konularıdır.
14. Biyogüvenlik: Biyolojik zararlardan korunmak için alınan önlemler ve uygulanan politikalardır. Su ürünleri yetiştiriciliğinde biyogüvenlik, balıkların ve kabuklu deniz canlılarının bulaşıcı etmenlerden (virüsler, bakteriler, mantarlar veya parazitler) korunmasıdır. Enfeksiyonlara bağlı olan hastalıklar ölümlere neden olarak üretimin azalmasına ve ekonomik kayıplara neden olmakta ve ayrıca tüketiciler için de gıda güvenliğini ciddi anlamda tehdit etmektedir. Buna ek olarak, entansif balık ve deniz ürünleri yetiştiriciliği aktif olarak idare edilmeye başlandıkça, insanların temas etmeleri nedeniyle potansiyel patojen kaynağı olma ihtimalleri çok daha fazla olmaktadır. Dolayısıyla üretim merkezlerinde suda yaşayan hayvanların sağlığını korumak için uygun güvenlik önlemleri alınması önemlidir. Bunlar, her biri elzem olan teşhis, hastalıktan koruma, hastalık kontrolü, vs.. gibi önlemlerdir ve Ekolojik Olarak Sürdürülebilir Geliştirme (ESD) stratejileri çerçevesinde dayatılmalıdır.
15. Biyogüvenlik Planı: Hastalığın belirli bir bölgede veya potansiyel etki alanlarında gidişatını ve yayılışını tanımlayan ve buna göre hastalık riskini azaltmak için alınan ve alınacak olan uygun olabilecek önlemleri anlatan plandır. Plan aynı zamanda bu önlemlerin, risklerin yeniden değerlendirilmesi ve önlemlerin buna göre ayarlanması için nasıl denetlendiğini de anlatır.
16. BIPRO: GLOBALGAP’in Marka Bütünlük Programı
17. Damızlık Besi (balık esaslı kaynak): Su ürünleri yetiştiriciliğinde, damızlık, cinsel açıdan olgunluğa erişmiş, üretim amacıyla ayrı tutulan erkek, kültive türlere denir. Damızlıklar bir takım sebeplerle tutulur: Yumurta, ve kültive türler yetiştirmek için yabani türlere gerek duyulmamasını sağlayan, kontrollü bir çevrede yetişen yavru balıklar sağlamak. Yeni nesil yetiştirmek için hastalıksız bir soy üretmek. Seçici yetiştiricilik , bir damızlığı yabani hayvanları etkileyen hastalıklara karşı dirençli olması için üretmeye çalışmaktır. Damızlıklar, somon ve karides çiftliklerinde yaygındır.
18. Broyler: : Erken yaşta pazarlamak üzere yetiştirilen bir tavuk eti çeşidi.
19. Tampon bölge: Korunan bir alanın sınırına yakın bölge; farklı amaçlar için yönetilen alanlar arasındaki geçiş bölgesi.
20. Yığın: Akma, dökülme ve toprak kaymasını engellemek için toprağın yüzeyindeki bariyer.
21. Kalibrasyon: Genellikle bir aygıtın bir standartla olan değişkenliğinin ölçülmesi sonucu, gerekli düzeltme etkenlerinin ortaya çıkarılması için aletin doğruluğunu belirlemek.
22. Sertifikasyon: EN45011 /ISO Kılavuzu
65 Ürün Sertifikasyonu açısından bir sertifikanın
tanzim edilmesine yol açan tüm hareketler
23. Sertifikasyon Kuruluşu: Aynı zamanda uygunluk değerlendirmesi kurulları olarak da bilinen, GLOBALGAP (EUREPGAP) standartları doğrultusunda ve EN 45011/SO/IEC Kılavuz 65 altında oluşturulan gereksinimlerle, üretici ve üretici gruplara denetim ve onaylama gibi uygunluk değerlendirmesi hizmetleri sağlayan organizasyonlardır.
24. Sertifikasyon Komitesi: Müracaatçı Üretici veya Üretici Grubunun Onaylı bir Üretici olup olmaması hakkındaki nihai kararın verilmesinden sorumlu bir CB kapsamındaki karar verme kişi veya kişi grupları.
25. Sertifikalandırılmış Üretici veya Üretici Gurubu: GLOBALGAP (EUREPGAP) onaylı bir CB ye başarılı bir şekilde başvurmuş ve sertifika almış müteşebbistir.
26. Gözetim Zinciri: Veri, kayıt ve/veya örneklerin fiziksel güvenliğini sağlayan kırılmamış bir kabul edilebilirlik yolu. Ayrıca: kanıtların kronolojik tarihini tutmak ve belgelemek için kullanılan bir işlem.
27. CIPRO: GLOBALGAP’in Sertifikasyon Bütünlük Programı
28. Tazminat (çevresel tazminat anlamında - rizoforalar): Su ürünleri yetiştiriciliğinin (yaşama ortamı ve iş) doğaya ve topluma olan doğrudan zararları için sağlanan parasal tazminat.
29. Yetkili Otorite: Belirlenmiş bir işlevi gerçekleştirmek için yasal olarak seçilmiş veya makama getirilmiş otorite veya güç (Kişi veya Kuruluş)
30. Kompost: Humus benzeri bir malzeme yaratmak için organik malzemelerin aerobik ortamda kontrollü olarak biyolojik dekompozisyonudur. Kontrollü kompostlama yöntemleri, karıştırma ve havalandırma işlemlerini içerir, havalandırması olan odalarda materyalin yatay bir şekilde aktarılmasıyla veya gübreyi açık havada yığınlar haline getirerek periyodik olarak karıştırılması veya döndürülmesini içerir.
31. Bileşim Yemi: Ham madde olarak herhangi bir içerik kullanılarak (ilaçlı yem,katkı maddeleri dışında) üretilebilen (bütün yada tümleyici olabilen) bileşim yemleri. GLOBALGAP (EUREPGAP) bağlamında bileşim yemleri saman, tahıl, (basit yem maddeleri) ön karışımlar, katkı maddeleri ve ilaçlı yemleri içermez (hazırlanmış yem ilaveleri) vs.
32. Tüketici: Ürün veya hizmetleri imalat veya tekrar satış için değil de kişisel kullanımı için alan bir şahıs.
33. Sözleşmeli tarım (Su ürünleri yetiştiriciliğinde): FAO sözleşmeli tarımı şöyle tanımlar (FAO TARIM HİZMETLERİ BÜLTENİ 145, 2001): Sözleşmeli tarım yetiştiricileri ve işleme ve/veya pazarlama firmaları arasında, tarım ürünlerinin çoğunlukla önceden belirlenmiş fiyatlarla tedarik ve üretimi için yapılan anlaşmadır. Düzenleme aynı zamanda daima alıcının örneğin girdi tedariği ve teknik öneri gibi konularda bir miktar da üretim desteği sağlamasını da içerir. Bu düzenlemelerin temeli çiftçi tarafı için alıcı tarafından belirlenmiş spesifik miktarlarda mal ve kalite standardı sağlaması açısından bir taahhüt, aynı zamanda şirket açısından da çiftçinin üretimini desteklemesi ve malını alması için bir taahhüttür. Sözleşme düzenlemelerinin yoğunluğu şu üç alandaki şartların derinliğine ve karmaşıklığına göre değişir. Pazar şartları:
Yetiştirici ve alıcı ileri tarihteki satış ve Ürün veya çiftlik hayvanlarının satış şartlarında anlaşırlar. Kaynak şartları: Pazarlama düzenlemeleriyle bütünleşik olarak, alıcı seçilmiş girdileri sağlamayı, duruma göre, saha hazırlanmasını sağlamayı ve teknik destek vermeyi kabul eder; ve Yönetim spesifikasyonları: Yetiştirici önerilen üretim yöntemlerini, girdi usullerini ve ekim ve hasat spesifikasyonlarını takip etmeyi kabul eder.
34. Koridor: (1) Sınırları içerisinde nakil veya kullanım yöntemlerinin şimdi veya gelecekteki lokasyonu içi belirlenmiş çizgisel bir arazi şeridi. (2) Yabani yaşam tarafından kullanılan ve potansiyel olarak iki arazi arasındaki biyotik faktörlerin hareketine izin veren ince bir bitki örtüsü şeridi.
35. Ara Mahsül: Hassas fideleri korumak için geçici koruma ve/veya normal bitki üretimi aralarında gelişim ve mevsimlik toprak koruması sağlayan tahıldır. Sürekli bitkisel bir korumanın süre geldiği meyve bahçeleri bun dahil değildir. Koruyucu mahsuller genellikle bir yıl yada daha az bir süre için yetiştirilir. Toprağa ekildiğinde ve işlendiğinde koruyucu mahsuller yeşil gübre mahsulü olarak ta anılır.
36. Örtüaltı Ürünleri: Öncelikli anlamı “Serada yetişmiş” demektir. Bir ürün, ürün ortamı bir çeşit yukarıdan korumaya sahipse, temelli veya temelsiz bir yapının altında veya içinde yetişiyorsa, örtü altı diye adlandırılır. (bunlara bitki/ağaç örtüleri, ağlar, alçak tüneller, dolu korumaları,saman örtüleri veya genel olarak sera olarak nitelendirilmeyen hiçbir şey dahil değildir) Örtü plastik, cam veya diğer benzer materyallerden yapılmış olabilir ve insanlar tarafından erişilebilir olmalıdır. (içine yürünerek girilebilmelidir.) Herhangi bir çiftlikte ürünlerin bir bölümü açık, bir bölümü kapalı olabilir, fakat bunun kayıt sırasında ayrıca belirtilmesi, bahsedilen alanların (açık veya kapalı) tamamının yukarıdaki tanımlamalara göre detayıyla bildirilmesi gerekir.
37. Kritik Kontrol Noktası(CCP): Kontrollerin yapıldığı ve güvenlik tehlikesinin önlendiği, ortadan kaldırıldığı veya makul seviyelere azaltıldığı bir nokta, aşama veya prosedür.
38. Kritik kusur: bir CCP’nin tehlikeye neden olabileceği bir sapma.
39. Kritik limitler: Bir fiziksel, biyolojik veya kimyasal tehlikenin tespit edilen gıda güvenliği tehlikesini ortadan kaldırmak, önlemek veya makul bir seviyeye indirmek için kontrol edilmesi gerektiği maksimum veya minimum değer.
40. Ürün rotasyonu: Bir ürün rotasyonu sistemi, belirli bir arazi üzerindeki ürünlerin, önceden yapılmış bir plana göre diğer ürünleri takip etmesidir. Normalde ürünler senelik olarak değişir ancak çok seneli de olabilirler. Genellikle toprak verimliliğini arttırmak ve iyi verim sürdürmek için kullanılır ve Entegre Mücadele’sinin bir parçasını oluşturur. (IPM)
41. Müşteri: Müşteri, bir tedarikçiden ürün veya hizmet satın alan kimsedir.
42. Beyanname: İlgili konuyu kapsayan ve beyanatı yapan Üretici/Üretim yeri Grubu tarafından imzalanan yazılı beyanattır ve uygulanan noktalara uygunluğun doğrulanması için kanıt olarak CB tarafından alınacaktır.
43. Sapma: Kritik bir limite uyamama hali.
44. Yumuşatıcı madde: Erkek üreyenlerde gerdan ve ibiğin, gagalama ve dövüşler sonucu ortaya çıkabilecek sakatlanmaları engellemek amacıyla elektrik yoluyla dağlanması.
45. Ekolojik Görünüşler: Ekosistemle ilişkili olanlar: Bitki, hayvan ve mikroorganizma topluluklarının ve bunların cansız çevrelerinin fonksiyonel bir birim olarak dinamik bileşimidir.
46. Çevre: su, hava, toprak, fauna ve foranın yabani türleri ve bunların arasındaki ve yaşayan organizmalar arasındaki ilişki.
47. Çevresel Görünüşler: İklim, toprak, topografya (cansız) ve diğer bitki ve hayvanların (Canlı) belli bir alanda etkileşimidir.
48. Çevresel Değerlendirme (EA): Bir program veya projenin, bulunduğu bölgenin çevresinde yarattığı kısa ve uzun süreli etkilerin öngörüsü ve değerlendirmesidir. Bu aynı zamanda bu etkilerin en aza indirilmesi, azaltılması veya giderilmesi ve/veya etkilerinin telafi edilmesini de içerir. EA temelinde bir çevresel etki değerlendirme hazırlanmıştır. Buna aynı zamanda “çevresel ölçüm” de denir.
49. Çevresel Etki Değerlendirmesi (EIA): Varolan bir tesisin, onun doğal çevresi üzerinde , çevresinde sahip olduğu veya olacağı etkilerin şeklini ve seviyesini belirleme hakkında, çevresel değerlendirme (EA) üzerine detaylı bir çalışmadır.Amaçları şunları içerir (1) Etkilerin kabul edilebilir mi yoksa tesisin devamı için azaltılması mı gerektiği veya önerilen proje ile devam mı edeceğini karara bağlamaya yardımcı olmak (2) uygun izleme,azaltma ve yönetim önlemlerini tasarlamak/almak, (3) kabul edilebilir alternatifler sunmak, ve (4) bir çevresel etki raporu (EIR) hazırlamak).Bir EIA’nın yeterliliği tanımlanacak, azaltılacak ve değerlendirilecek çevresel etkilerin boyutuna bağlıdır.Uluslararası ajanslar (Dünya Bankası gibi) dahil olduğunda, EIA bir standard zorunluluğudur ve toprak kullanımında büyük değişikliklere neden olacak projelerde ve bunların çevresel olarak hassas bölgelerde konuşlanacakları durumlarda kritik öneme sahiptir.
50. Çevresel Etki Raporu (EIR) bir EIA uygulamasının karar otoritesine gönderilen yazılı kaydıdır.Varolan veya proje aşamasındaki bir tesisin çevreye muhtemel etkilerini ve bunları önlemek,
azaltmak veya karşılamak için önlemleri belirler ve test eder. EIS, sadece EIA prosesinin bir bölümüdür ve belirleyici bir ürün değildir. Aynı zamanda çevresel etki beyanı diye de anılır.
51. Çevresel Risk: Tesislerin aktivitelerinden ortaya çıkan atık suların, emisyonların, atıkların, kaynak azalmaları vs.. gibi , canlı organizmalar üzerinde yarattığı mevcut veya potansiyel zararlı etkileridir.
52. Çevresel Risk Değerlendirmesi (ERA) : Bir veya daha fazla maddenin; ürünlerin; teknolojilerin doğal çevre ve insan sağlığı üzerindeki kısa ve uzun dönemdeki etkilerini öngörmek için bilgi toplama ve tahminler yapma işlemidir.
53. Erozyon: Erozyon yer yüzeyinin rüzgar, yağmur, akarsu veya hareket eden buzullar tarafından gerçekleştirilen mekanik hareketleridir, kara ve toprak parçasının yüzeyden süprülerek kaybolmasına sebep olur.
54. Yem Dönüşme Oranı: Hayvancılıkta yem dönüşme oranı (FCR), yem dönüşme miktarı veya yem dönüşme randımanı (FCE), yem kütlesinin artan vücut kütlesine çevrilmesi ile elde edilen hayvan verimlilik ölçümüdür. Spesifik olarak FCR belli bir zaman aralığında yenilen yemin kütlesinin (kg biriminde “kuru” ağırlık) vücut kütle kazancına bölünmesidir. (kg biriminde “ıslak” ağırlık) FCR boyutsuzdur. Örneğin FCR ile ilişkilendirilen bir ölçme birimi yoktur. Düşük FCR oranları olan hayvanlar randımanlı yem kullanan hayvanlar olarak nitelendirilirler.
55. Tarla, parsel, bahçe veya sera: Bir üretim yerini meydana getirmek üzere birlikte toplanan, bir Üretim yeri kapsamında ayrı arazi parçaları.
56. İlk Hasat: (İlk Ürün): Bu bilgi kayıt ücretinin hesaplanması açısından önemlidir. Kayıtlı bir alanda bir sertifikasyon döngüsünde sadece bir ürün olması durumunda “İlk hasat” seçilmelidir. Her koşulda, üreticinin sadece yıllık ürünler/ağaç ürünler kaydettiği zamanlarda “İlk Hasat” seçilmelidir. Bkz. (60) Sonraki Hasat
57. Orman Parçaları: Orman yerleri yada orman parçaları, nispeten türdeş olan bir orman topluğunun tanımlanabildiği ekosistem ölçeği anlamına gelir. Orman yerleri beklenmedik ve istenmeyen sonuçlar verebilecek ekolojik parametrelerdeki değişikliklere bakmaksızın üniform olan, içeriği, yapısı, ve ekolojik işlevleri yeterince benzer, ekolojik anlamda sorumlu bir orman kullanımı tanımlaması uygulanabilir.
58. Gıda güvenliği: Gıdanın, tasarlanan kullanıma göre hazırlanması ve tüketilmesi halinde tüketiciye zarar vermeyeceği konusunda güvence;
59. Fümigant: Böcek, iplik kurdu, mantar, bakteri, tohum, kök, kök gövde yada bitkileri tümüyle öldürme amacıyla kullanıla uçucu sıvı yada gaz.
60. Sonraki Hasat: (Sonraki Ürün): Bu bilgi kayıt ücretinin hesaplanması açısından önemlidir.
“Sonraki Hasat” ikinci veya daha sonraki ürünler için (tekrar ekilen aynı ürünler veya farklı
ürünler) ,bir sertifikasyon döngüsünde aynı kayıtlı alanda üretildiğinde seçilmelidir Örneğin
çeşitli kısa mevsimlik sebzeler aynı alanlarda sertifikasyon döngüsü içerisinde ardarda
yetişebilmektedir
61. GLN: (Global Konum Numarası) Tüzel Kişilikler ve fiziksel konumların tanımlanmaları için global tedarik zinciri çözümü sağlar.
62. GLOBALGAP (EUREPGAP) Standardı: GLOBALGAP (EUREPGAP) dahilindeki spesifik standartlar ve diğer kural belirleyen belgeler,ISO/IEC Kılavuz 65 fıkra 4.1.3’e uygun olarak geliştirilmiş olup, eşit değerli olanın gösterilmesine karşı özellikle bir referans noktası yada işareti olarak GLOBALGAP (EUREPGAP)’ten elde edilebilir.
63. GLOBALGAP (EUREPGAP) Sertifikasyon Sistemi: ISO/IEC Kılavuz 65 gereksinimleri ve GLOBALGAP (EUREPGAP) Genel Yönetmeliği gereksinimlerinin her ikisiyle de uyumlu olan bir sertifikasyon sistemi.
64. GLOBALGAP Numarası (GGN): Bütün GLOBALGAP faaliyetleri için özel tanımlayıcı niteliğinde kullanılacak olan, GLOBALGAP (EUREPGAP)’e kayıtta üreticiye verilen özel bir numara.
GLOBALGAP Numarası (GGN) GLOBALGAP (EUREPGAP) Ticari Markasını içermeyen 13
basamaklı nümerik sayıdır, bu numara GLOBALGAP (EUREPGAP) sistemindeki her üretici ve
diğer tüzel kişiler için benzersizdir. Bu numara için, GLOBALGAP yerel GS1 organizasyonu
tarafından yayınlanmış ve kendisine tedarik edilen varolan Global Konum Numaraları (GLN)’nı
kullanır, veya alternatif olarak - eğer yoksa - GLOBALGAP kendi geçici GLN’sini atar
65. İyi Tarım Uygulamaları (GAP): Güvenli ve kaliteli gıda ve gıda-dışı tarımsal ürün elde etmeyi hedefleyen, çiftçilik süreçlerinde çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik konularını ele alan uygulamalardır. (FAO COAG 2003 GAP belgesi)
66. Yer suyu: Doyma bölgesinde ve toprakla direkt temas içerisinde olan ve yer yüzeyinin altında olan tüm sular.
67. Hasat kapları: Hasat esnasında ve sonrasında ürünleri hasat ve nakletmek için kullanılan kaplar.
68. Hasat aletleri: eldiven, makas, bıçak, kırpma makası vs.
69. Tehlike: Bir ürünün tüketim için güvensiz olmasına neden olabilecek biyolojik, fiziksel veya kimyasal veya diğer özellikler.
70. Herbisit: İstenmeyen bitkileri kontrol eden veya yok eden bir kimyasal.
71. Yüksek Koruma Değeri Alanı: Yükel Koruma Değeri (HCV) alanları Yüksek Koruma değerlerinin sürmesi veya artması için uygun olarak idare edilmesi gereken, önemli bir arazi alanıdır. Altı ana HCV alan tipi vardır. HCV’leri tanımlama, idare etme ve gözlemleme işlemleri için bir takım araçlar: http://hcvnetwork.org/practical-support/the-hcv-toolkit-global-home. adresinde bulunmaktadır. • HCV1. Global, bölgesel veya ulusal önemli biyoçeşitlilik değerilerinin (yerellik, soyları tükenme tehlikesinde olan hayvanlar, sığınak) toplandığı alanlardır. • HCV2. Global bölgesel veya ulusal, yeterli sayıda, hepsi olmasa bile çoğunluğu doğal oluşan türlerin doğal bir dağılım çizgisinde çokluk içinde yaşadıkları önemli, geniş, arazi alanlarıdır. • HCV3. Nadir, tehdit altında veya soyları tükenmekte olan olan ekosistemlerin içinde yer alan veya bunları barındıran alanlardır. • HCV4. Kritik durumlarda (örneğin sulakalan koruması, erozyon kontrolü) temel ekosistem hizmeti sağlayan alanlardır. • HCV5. Yerel toplulukların temel ihtiyaçlarını sağlayan yararlı alanlardır. (örneğin geçim, sağlık). • HCV6. Yerel toplulukların geleneksel kültürel kimlikleri açısından önemli alanlar (yerel topluluklar ile beraber tanımlanan kültürel, ekonomik, dini önemi olan alanlar)
72. Ev Yapımı: üretildikleri çiftlikten çıkmayan evde yapılan yemlerin üretimi. Bunlar, kendi kullanımı için çiftlikte diğer karışım ve katkı maddeleri kullanarak (Bileşik yem oluşturarak), ve içeriklerini çiftliğinde karıştıran fakat diğer karışım ve katkı maddeleri kullanmayan (bu nedenle bileşik yem oluşturmayan) üreticiler olarak ikiye ayrılır.
73. İlk kontrol: Bir üretim işleminin sertifikalandırılması için yapılan ilk kontroldür. Bitkisel ürünler söz konusu olduğunda ilk kontrol hasat esnasında yapılmalıdır, veya eğer ürün işletmesi de mevcut ise, ürün işlemesi esnasında, ürünün ve ürün işlemesine ait ürünün güvenliğiyle ilgili bütün kontrol noktalarını da içeren yeterli kayıt/delil (örneğin MRL’ler, hasat sırasındaki hijyen vs.) bulunmalıdır. İlk kontrol şu durumlarda da yapılmalıdır i) sertifika 12 aydan fazla bir süredir geçerliliğini yitirmiş ise, ii) bir üretim ünitesi sahip değiştirmiş ise ve iii) bir üretici transferi gerçekleşmiş ise
74. Giriş suyu (Su ürünleri yetiştiriciliği) Su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılmak için yüzeyden alınmış, doğadan çıkarılmış sudur. Bunun olduğu yere giriş denir
75. Kimyasal gübre: Bildirilen besinlerinin, fiziksel ve/veya kimyasal endüstriyel işlem sonucu veya sökme ile elde edilen mineraller şeklinde olduğu bir gübredir.
76. Entegre ürün yönetimi (Croplife International): ICM, sürdürülebilirlik koşullarını uzun süre
karşılayan bir Üreticilik sistemidir. Ürünlerin Çevereye zarar vermeden, kar getirecek bir şekilde yöresel toprak ve ekonomik koşullara uygun olarak üretiminin sağlanmasını amaçlayan bir tam-Üretici stratejisidir. Çiftliğin uzun vadede doğal değerlerini korur. ICM, ürün üretiminin değişmez bir şekli değildir ancak en son araştırma, teknoloji, bilgi ve deneyimi kabul eden ve kullanan dinamik bir sistemdir.
77. Entegre Üretim yeri yönetimi: Ürün rotasyonu, toprağı ekme, uygun ürün çeşitleri ve girdilerin dikkatli kullanımı da dahil olmak üzere birtakım ölçüm kombinasyonlarıyla ekonomik ve çevresel hususları üretimle dengelemeyi hedefleyen bir Üreticilik yaklaşımıdır.
78. Entegre Zararlı Yönetimi (IPM) – (Croplife International): Zararlı sayısının gelişmesini önleyen ve zararlı ilaçlarını ve diğer müdahaleleri ekonomik açıdan makul seviyelerde tutan ve insan sağlığı ve çevreye olan risklerini minimuma indirgeyen tüm mevcut zararlı kontrol teknikleri ve sonraki ölçümlerin entegrasyonunun dikkatli bir şekilde göz önünde bulundurulmasıdır. IPM, sağlıklı bir ürünün tarımsal-ekolojik sistemlerin en az bozularak yetiştirilmesini vurgulamakta ve doğal olan ve veya kimyasal olmayan zararlı kontrol mekanizmalarını desteklemektedir.
79. Dahili Denetim: Yılda en az bir kere olmak üzere, üretici grubun kendi Kalite Yönetim Sistemi ile gerçekleştirdiği denetimdir.
80. Dahili Gurup Denetimi: Üretici gurubunda yer alan bütün kayıtlı üreticilere yapılan en azından bir denetim. Uygun ölçüm, test ve ayarlarla yapılan gözetme yargılama yoluyla yapılan uygunluk testidir. Koşullara uygunluğu doğrulamak amacıyla proses içi ve bitmiş ürün testleri de dahil olmak üzere gıda veya sistemlerin gıda, hammadde, işlem ve dağıtım kontrolü açısından incelenmesi; ayrıca bakınız ISO 9000:2005. GLOBALGAP (EUREPGAP)’te inceleme, üreticinin CPCC’ye uygun olup olmadığına karar vermek amacıyla çiftlik seviyesinde yapılır.
81. IPRO: GLOBALGAP’in Entegrasyon Programıdır.
82. Yavru: Bir yavru, (organizma) doğum (kuluçka, filizlenme, vs.) aşamasını geçmiş, fakat henüz cinsel olgunluğa ulaşmamış organizmadır.
83. Lisans ve Sertifikasyon anlaşması: GLOBALGAP (EUREPGAP)’in standart sahibi olarak GLOBALGAP (EUREPGAP) kabullü onay kurullarının da bağımsız inceleme kurulları olarak sorumluluk v haklarını oluşturan yasal belge ve GLOBALGAP (EUREPGAP) sistemi çerçevesindeki sertifikalandırma ve ruhsatlama faaliyetleri.
84. Geçim Ücreti: Çalışan herkes, ailesine ve kendisine insanlık onuruna değer bir yaşam hakkına sahiptir, buna ek olarak, eğer gerekirse diğer sosyal güvenceler sağlama hakkına sahiptir.
85. Yerel halk: (Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde kullanıldığı gibi): “ Farklı karakterlerde, birbirlerine sosyal bağlarla bağlı, aynı bakış açılarını paylaşan, ve coğrafi yerlerde ve şartlarda bütünleşik hareket eden insan topluluğu” anlamına gelir. Sosyal bütünlük sağlayan ve benzer ilişkiler içerisinde olan toplulukları birbirleriyle ayrırt etmek için gösterge elementleri kullanılır. Bir idari bütünlüğün içerisindeki insanlar (kasaba veya belde) arasındaki farklılıklar dört maddede tanımlanabilir: 1. devlet tarafından organize edilmiş topluluklar, 2. coğrafi bir konumda toplanmış insanlar, 3. Ortak değerleri olan şeylerin bir arada değerlendirilmesi, örneğin çıkar ve amaç toplulukları, 4. Ortak kimlik ve kişilik duygusu.
86. Rizoforalar: Rizoforalar bir veya daha fazla gerçek rizofora içeren alanlara denir Saenger ve arkadaşlarına göre 60 kadar tür rizofora habitatı ile sınırlıdır (1983) , bu liste http://www.fao.org/forestry/site/mangrove/en/ adresinde “Özel rizofora türleri” başlığı altında bulunabilir. Kritik derecede tükenme tehlikesi ile karşı karşıya olan ekosistemlerin yaşamının devamlılığı için önemli olan, bu tür topluluklardan herhangi birisinin rahatsız edilmesine izin verilmemelidir. Sulak alanların restorasyonu ile ilgili rizoforalar da dahil prensipler ve kılavuzları http://www.ramsar.org/key_guide_restoration_e.htm adresinde bulabilirsiniz
87. Organik hayvan gübresi: sertifikalı olmayan organik gübre; toprağı zenginleştirmek için
kullanılan; ahırlarda veya avlularda toplanan hayvan dışkısı.
88. İlaçlar: Bir hastalığın veya durumun teşhisi, önlenmesi, azaltılması, tedavi edilmesi veya muamele edilmesinde kullanılan maddeler olup, sedatif ve anestezikler gibi merkezi sinir sistemini etkileyen maddeleri de içerirdir
89. Süt Sağım Alanı: İneklerin sütünün sağıldığı bir alan.
90. Modül: Standardın, Kontrol Noktalarının ortak bir payda altında toplandığı bölümü. (örn: Bütün çiftlik, Hasat Tabanı, Elmalar için Meyve ve Sebzeler)
91. Doğal kıyı bölgesi: Doğal kıyı bölgesi denize yakın sulak, sahilde ve deniz dibine yakın çevrelerde cezir hareketlerinde havaya maruz kalan, med hareketlerinde de su altında kalan yerlere denir. Örneğin med-cezir izlerinin arasındaki bölge. Doğal kıyı bölgeleri insan tarafından yerel hidrolojiye yapılan değişiklikler (örneğin yapay duvarlar veya toprak setler) olmadan da oluşabilecek alanlardır
92. Yeni tarım alanı: “toprak iyileştirme” ürünleri hariç olmak üzere hayvan üretimi veya gıda dışı kullanımlar için kullanıldıktan sonra ilk defa ekilen veya dikilen alan.
93. Uygunsuzluk: Kontrol listesindeki, uyumluluk kriterine göre tamamlanamamış bir GLOBALGAP (EUREPGAP) kontrol noktası.
94. Uyumsuzluk: GLOBALGAP (EUREPGAP) sertifikası almak için gerekli olan, ihlal edilmiş bir GLOBALGAP (EUREPGAP) kuralı. Diğer bir deyişle, üreticinin Major Zorunlulukların yüzde yüzü ve minor zorunlulukların yüzde 95’ine uymaması.
95. Besin dengesi: Toprak yüzeyi nitrojen dengesi, senelik olarak toprağa giren nitrojen girdilerinin toplam miktarı ile topraktan çıkan nitrojen çıktılarının miktarı arasındaki fark olarak hesaplanır ve nitrojen devrine dayalıdır.
96. Organik tarım: Bakınız 2000/2092/ mevzuat.
97. Organik Gübre: Organik gübreler, bitki besinini, toprağın fiziksel, kimyasal özellikleriyle biyolojik faaliyetlerini geliştirmek amacıyla kullanılan hayvan kaynaklı maddelerden yapılan gübrelerdir. Birlikte yada ayrı dışkı, çürümüş organik madde yada sindirim ayrıkları olabilir.
98. Çıkış suyu (Su ürünleri yetiştiriciliği). Su ürünleri yetiştiriciliği alanında kullanıdıktan sonra su çevreye geri döner. Bunun olduğu yere çıkış denir.
99. Çıkış Atığı: Bir nehire veya diğer bir su yoluna bırakılan sıvı atıklardır. Dışarı doğru akan atık madde, su ile karışır.
100. Aşırı kullanma: Kullanımın uzun vadeli ekolojik etkilerini göz önünde bulundurmaksızın hammaddelerin aşırı kullanılması.
101. Ambalaj yeri: Hasat edilen ürünü idare etmek için kurulmuş herhangi bir tesis (bakınız Ürün İşleme). Sadece, ürünü nihai tüketici paketinde paketlemeyen ve/veya ürünün şeklini veya görünümünü değiştirerek işlemeyen ambalaj yerleri GLOBALGAP (EUREPGAP) Entegre Çiftlik Güvencesi Sertifika kapsamına dahildir. Integrated Farm Assurance.
102. Çok Yıllık: Ömür devri üç yada daha fazla veya yıllarca süren bir bitki
103. Bitki Koruma ürünü: Bitkileri böcek, yabani ot, mantar, yada zararlı sayılan diğer bitki ve hayvan çeşitlerinden korumak için kullanılan herhangi bir madde yada maddelerin karışımı.
104. Bitki Koruma ürünü (PPP) risk analizi: Şu riskleri kapsar,
· Maksimum Artık Seviyelerinin/Limitlerinin Aşılması (MRLs),
· Yasal PPP kayıt sorunları
· Kalıntı analizi kararı alınması
· Kalıntı Analizi için karar alınmasının ardındaki nedenler
105. Kirliliğin önlenmesi: Kirletici veya atıkların azaltılması, minimuma indirgenmesi veya ortadan kaldırılması için malzeme, proses veya uygulamaların kullanılması. Zehirli veya tehlikeli malzemeler, enerji, su ve/veya diğer kaynakların kullanımını azaltan uygulamaları içerir.
106. Hasat sonrası kimyasallar: Geçerli olduğu durumlarda hasat sonrası bitki koruma ürünlerini, balmumu, deterjan, yağlayıcıları içerir.
107. Larva Sonrası (Karides): Larva formundan yavru veya erişkin forma geçen hayvanlardır.
Genellikle larva formundan hemen sonra geçilen, yavru karakterleri gösteren evreyi tanımlar.
108. İçme suyu: Atık Suyun ve Dışkının Tarım ve Su Kültüründe Güvenli Kullanımı hakkında Dünya Sağlık Örgütünün yayımladığı Tüzükte belirtilenler gibi içme suyu kalite standartlarına uyan su.
109. Koruyucu tedbir: belirlenmiş bir sağlık tehlikesini kontrol etmek için kullanılabilen fiziksel, kimyasal veya diğer faktörler.
110. İlk ürün: “İşlenmemiş” (işlenmiş ürün tanımına bakınız).
111. İşlenmiş ürün: Ürünün yapısı görünüm veya şekil olarak değiştiği zaman
112. Mahsül: Yetiştirilen bitkinin Hasat edildikten sonra, satılmadan önceki hasat edilmiş ürünü.
113. Ürün işlemesi: Hasat sonrasında ,halen sertifikalı üretici/üretici gruplarına ait olan ürünlere uygulanan düşük riskli hasat sonrası faaliyetler, örneğin., paketleme ve depolama. Ürün işleme ürünün prosese tabi tutulmasını kapsamamaktadır. Depolama, kimyasal uygulamalar, kırpma, yıkama veya ürünün diğer materyal veya maddelerle fiziksel temasta bulunduğu herhangi bir işleme durumu, ürün işlemesi olarak değerlendirilmek zorundadır (CPCC FV.5). Hasat noktasında yapılan paketleme işlemleri “Hasat Noktasında Son Ürün Paketleme” (bkz CPCC FV.4,2) olarak değerlendirilmek zorundadır.
114. Üretici: Geçerli olan kapsam da (Bitkisel, Hayvansal veya Su Ürünleri) ürünlerin üretiminden ve satışından sorumlu olan sözkonusu çiftliği resmi olarak temsil eden kişi (bireysel kişi) veya işletme (bireysel veya üretici gurubu).
115. Üretici Grubu: üyelerinin yüzde yüzünün dahili kontrolü olan, GLOBALGAP (EUREPGAP) gereksinimlerine kayıtlı olduğu, bir dahili prosedürle onaylama için başvuran bir grup üretici. Bir grup üretici GR Bölüm III, 1.9’e göre, GLOBALGAP (EUREPGAP) üyesi olmayan üyelerini ayıran bir sisteme sahip olması koşuluyla GLOBALGAP (EUREPGAP) olmayan üyelere sahip olabilir. Her üreticiyle, giriş ve çıkış gerekliliklerini, koşullara bağlı askıya alınmayı, GLOBALGAP (EUREPGAP) üyesi olan kayıtlı üyelerin GLOBALGAP (EUREPGAP) gerekliliklerine uyacağını bildiren kontratlar yapılmalı ve yasal bir yapısı olmalıdır. Üreticinin bütün üyelerinin kayıt durumlarıyla ilgili hazır bir liste bulunması gerekir. Üretici grubun genel olarak toplu sorumluluğa sahip olan bir temsilcisi bulunması gerekir. Üretici grup, bir bireyin yada bir kurumun kendi içinde bir çok üretim noktasına yada çiftliğe sahip olduğu, çok alanlı bir çalışma değildir. Bu tipteki çalışmalar Seçenek 1 kapsamına girer ve tüm üretim yerleri, çiftlik yada alan sertifika kapsamı altına girmeli ve bu sertifika kapsamı altında incelenmelidir. But tip çalışmalar sadece dahili yıllık denetimlerini içeren ve Kalite Yönetim Sistemlerinin GLOBALGAP (EUREPGAP) sertifikası dahilinde olduğu kendi Kalite Yönetim Sistemleri’ne sahipse, Genel Yönetmelik Bölüm 2, Ek II.3te tanımlandığı şekilde, alanların rast gele alınan örnekleriyle Seçenek 2 kapsamında sertifikalandırılabilir.
116. Üretim süreci: GLOBALGAP (EUREPGAP), çiftlik üretim süreçlerinin EN45011 veya ISO/IEC Guide 65’i temel alarak bağımsız, tanınmış, üçüncü taraf sertifikasyonun yapılabilmesi için - ürün/üretim sürecine standart ve çerçeve sağlamaktadır, ve bu nedenle üretici sadece söz konusu olan ürün(ler)e referans olan üretim işlemleri için sertifikalandırılabilir. “Ürün statüsü” tanımı kullanılsa da, bu ürünün kendi durumunu değil, sadece teslim edilen ürünün üretim süreçlerinin statüsüne atıf yapar .
117. Ürün takibi, tedarik zincirinde tutulan kayıtlara bakılarak tedarik zinciri kapsamına bulunan belirli bir ünite ve/veya ürün grubunu teşhis edebilmedir. Ürünler, ürünün geri çağrılması ve şikayetlerin araştırılması amacıyla takip edilir. GLOBALGAP (EUREPGAP) Taze Meyve ve Sebze yönetmeliği kapsamında bu, ürünü Üreticinin müşterisinden Üretici ve sertifikalandırılmış çiftliğe kadar geri takip anlamına gelir.
118. Ürün takibi, bir ürünün belirli bir ünitesinin, organizasyonlar arasında hareket ettikçe tedarik zinciri boyunca yolunun takip edilebilmesidir. Ürünler, genelde tüketim tarihinin geçmesi, envanter yönetimi ve lojistik amaçlar için takip edilmektedir. GLOBALGAP (EUREPGAP) Taze Meyve ve Sebze bağlamı kapsamında bu, Üreticiden hazır müşterisine kadar takip prosedürü anlamına gelir.
119. Üretim Yeri: Aynı kişiye ait, çalışma prosedürleri, çiftlik yönetimi ve GLOBALGAP (EUREPGAP) karar verme faaliyetleri kapsamındaki bir üretim birimi yada bir grup üretim birimi. GLOBALGAP (EUREPGAP) belgelendirmesi için, üretim alan(lar)ı CB tarafından kaydedilmelidir.
120. Korunan alanlar: Özellikle biyolojik çeşitliliğin, doğal ve ilişkili kültürel kaynakların sürdürülebimesine adanmış kara ve/veya deniz alanları olup, yasal veya diğer etkili yöntemlerle idare edilirler. Altı IUCN Korunan Alan İdaresi Sınıflandırması: •Ia Katı Doğa Koruması: Sadece bilim tarafından idare edilen korunan alan. •Ib El değmemiş Alan: Genel olarak yabani hayat için korunan alanlar. •II Ulusal Park: Ekosistemin korunması ve eğlence amaçları için korunan alanlar. •III Doğal Abide: Spesifik doğal özellikleri yüzünden korunan alanlar. •IV Doğal Alan/Türleri Yönetimi Alanı: Daha çok idare ile korumak için ayrılmış korunan alanlar. •V Korunmuş Manzara/Deniz Manzarası: Genel olarak manzara/deniz manzarasının korunması ve eğlence için ayrılan alanlar. •VI Yönetilen Kaynak Koruma Alanı: Doğal ekosistemlerin sürdürülebilir şekilde kullanılması için idare edilen,korunan alanlardır. Dünya Korunan Alanlar Veritabanı (WDPA) dünyadaki korunan alanların en kapsamlı derlemesidir. Veri gruplarını http://www.unep-wcmc.org/wdpa/. adresinden indirmek mümkündür.
121. Piliç: Yumurta verme yaşına yada dönemine ulaşmamış olan dişi tavuk.
122. RAMSAR Alanları: http://www.ramsar.org, Ramsar Listesi, Her bir Ramsar alanının ismini, seçilme tarihlerini, konumunu, toplam alanını ve coğrafik koordinatlarını gösterir. Bütün alanların ayrıntılı açıklamaları Wetlands Uluslararası Önemlilik Listesi’nde periyodik olarak yer alır. En güncel versiyonuna Wetlands International’ın web sitesinden ulaşılabilir. (http://www.wetlands.org/RSDB/default.htm).
123. Kayıt: Bir kayıt , faaliyetlerin ne kadar iyi yapıldığı veya ne tür sonuçların elde edildiğini gösteren objektif kanıtları içeren bir dökümandır.
124. Kayıt(Tescil): Bireysel Üretici veya Üretici Grubunun Sertifikasyon için müracaat sürecini GLOBALGAP (EUREPGAP) onaylı bir CB ile başlattığı işlem.
125. Kayıt Numarası: Sertifikasyon Kuruluşu tarafından üreticiyi tanımlama amacıyla verilmiş ve aynı zamanda GLOBALGAP Numarası’na(GGN) yardımcı tanımlama fonksiyonuna sahip numaradır
126. (Ekosistemlerin) Rehabilitasyonu: Azalmış bir ekosistem veya habitatta, ekosistem faaliyetlerini iyileştirmektir. Kıyısal ekosistemlerin düzenlenmesinde , doğrudan ve dolaylı faaaliyetler şunları içerir: fiber, kereste, yakıt, erozyon kontrolü, sel/fırtına koruması, atık yönetimi, besin döngüsü, biyoçeşitlilik vs. Bu servislerin hepsi EIA nın kapsamındaki Biyoçeşitlilik altında ana hatlarıyla belirtilmelidir. Kullanılamayan göletlerin rehabilite edilmesi göletten yeniden ürün elde edilmesini sağlar. Rehabilitasyonun başarısı EIA ya göre belirlenen amaçlara bağlıdır.
127. Sorumlu kişiler: Pozisyonları veya anlaşmaları gereği sorumlu olarak atanmış kişilere denir.
128. (Ekosistemlerde) Restorasyon: Bir ekosistemin kendi orijinal toplum yapısına, doğal tür tamamlayıcılarına ve doğal fonksiyonlarına dönmesidir
129. Durulayıcı: Bitki koruma maddelerinin uygulanmasında kullanılan makineler / tankların yıkanması sonucu ortaya çıkan su karışımı, temizlik amacıyla kullanılan su ve suyla karışık bitki koruma maddesi kalıntılarının karışımı.
130. Risk: Bir tehlikenin olma olasılığının tahmini
131. Risk analizi: Kalite ve gıda güvenliğiyle ilgili olarak bir tehlike veya diğer uygunsuzluğun meydana gelmesi olasılığının tahmin edilmesi anlamına gelir;
132. Geri Çağırma: Bir ürünün tedarik zincirinden kaldırılması için müşterilerin ürünün imha edilmesi veya iade edilmesi gibi uygun olan önlemleri almasının önerilmesi işlemine denir.
133. Çözümleme: Bir uygunsuzluğun pozitif olarak kapatılması.
134. Tuzlanma: Dünyanın bazı bölgelerinde suyun yüksek tuz oranına sahip olması ve su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan durağan suyun buharlaşması neticesinde, toprakta tuz birikerek zamanla miktarı normalin üzerine çıktığı zaman görülen durumdur,
135. Sıhhi Hale Getirme: Dezenfektanla yıkanmış. (Dezenfeksiyon)
136. Akreditasyon Kapsamı: Yetkilendirmenin incelendiği yada onaylandığı spesifik uygunluk değerlendirmeleri hizmetleridir. GLOBALGAP (EUREPGAP)’te atama kapsamları, Canlı Hayvan, Ekinler ve Su ürünleridir.
137. Standart Kapsamı: Bütün Çiftlik Alanları, Canlı Hayvan Alanları ve Su ürünü üretim alanlarıyla ilgili tüm başlıklar altında yer alan soysal üretim sorunlarını kapsayan modül.
138. Sızma: Karadan akan, hendeklerden, kanallardan, göletlerden, göllerden, akarsulardam veya diğer yüzey sularından gelen yeryüzü suyunun filtrelenmesi ve süzülmesidir.
139. Kendi-Kendini Değerlendirme: Üretici tarafından GLOBALGAP (EUREPGAP) kontrol listesi dayalı olarak, kayıtlı ürünün kontrol edilmesi. Sadece Seçenek 1 ve 3’e uygulanabilir.
140. Lağım: Mesken yada ticari kaynaklardan üretilen ve kanalizasyon sistemine boşaltılan atık ve atık su.
141. Lağım pisliği: Doğal veya yapay işlemlerin bir sonucu olarak nemli veya sıvıyla karışık çeşitli su tiplerinden ayrılan birikmiş çökmüş katılar.
142. Lağım Suyu: Atık maddeyle karışık olan su.
143. İmza: kişinin, el yazısıyla veya bir düğmeye basarak elle kaydedilen kişisel, devredilemeyen, görünür ve yanılmaz kimliği. Şifre koruma tek başına kişisel kimliği garanti etmez.
144. Sosyal Etki Değerlendirmesi: Müdahalelerin (politikalar, planlar, projeler) pozitif ve negatif olabilen istenilen veya istenmeyen sosyal sonuçlarını, ve bu planlı müdahalelerden, sosyal değişim işlemlerinden kaynaklanan sonuçları analiz etme, gözlemleme ve idare etme işlemidir. Uluslararası Etki Değerlendirme Derneği (www.IAIA.org).
145. Standart Operasyon Prosedürleri (SOP): Belirli, tekrarlayan ve rutin bir görevi gerçekleştirmek için genelde kabul gören, mekanizmaları baştan sona tarif edilen, operasyon, analiz ve aksiyon detaylarını içeren yazılı dökümandır.
146. Taşeron: Üretici ile yüklenici arasındaki sözleşme çerçevesinde yapılan bazı Üretici işlemleri.
Yüklenici, işlemi gerçekleştirmek için işgücü, ekipman ve malzemeleri temin eder. Olağan işlere örnek olarak tahıl hasadı, meyvenin püskürtülmesi ve toplanması ve koyunların kırpılması gösterilebilir. GLOBALGAP (EUREPGAP) bağlamında taşeronlar, GLOBALGAP (EUREPGAP) Kontrol Noktaları ve Uygunluk Kriterleri kapsamındaki bazı görevleri yerine getirmesi için Üretici/Üretim yeri Grubu tarafından görev verilen organizasyon/kişilerdir.
147. Alt Lisans ve Sertifikasyon Anlaşması: GLOBALGAP (EUREPGAP) onaylı sertifikasyon kuruluşlarının, GLOBALGAP (EUREPGAP) sistemi içerisindeki, üretici yada üretici gruplarının, piyasadaki ilgili aktif taraflar olarak, kontrol, sertifikasyon, ve ruhsat faaliyetlerini gerçekleştiren
bağımsız kuruluşlar olarak haklarının ve sorumluluklarını belirten yasal dokümandır.
148. Standart Alt Kapsamı: Spesifik ürün detaylarını, ürün tipleri altında kapsayan modül. (meyve ve sebzeler, birleştirilebilir ekinler, kahve (yeşil), çay, çiçek ve süsbitkileri, sığır ve koyun, domuzlar, kümes hayvanları, som balığı, alabalık ve bu dokümanın geçerliliği süresince eklenebilecek diğer alt kapsamlar)
149. Substrat: Toprak yerine bitkileri tutmak için kullanılan ve alana ithal edilmiş ve kullanımdan sonra atılabilen bir yetiştirme ortamı.
150. Uygun laboratuar: Şu anda EN 17025 akreditasyonuna sahip, yada sınırlı bir zaman dilimi içerisinde akredite olma sürecinde bulunan (maksimum 2 yıl) veya akredite olma istemlerini karşıladığı dışarıdan bir uzman tarafından değerlendirilmiş olan laboratuar.
151. Tedarikçi: Müşterilere ürün veya hizmet sağlayan bir kişi veya kuruluş
152. Yüzey suyu: Buz ve kar gibi nehir, akarsu, gölet, göl, bataklıkta Toprağın yüzeyindeki tüm sular ve geçiş, kıyı ve deniz suları.
153. Sürdürülebilir su kaynakları: sürdürülebilir bir idari yönetim kapsamında olan su kaynakları, yani ekolojik sistemlerinin sağlığının güvencesi olan ve çevrenin ihtiyaç duyduğu su, ekonomik gelişme ve tarımsal amaçlar için gerekli olan su ihtiyaçlarını dengeleyen kaynaklardır”
154. Teknik olarak sorumlu şahıs: Sertifikalandırılmış ürünle ilgili olarak karar alınmasından sorumlu kişi. Bu, belirli bir sorumluluk alanı veya genel bir alan için olabilir veya Üretici ya da Danışman olabilir.
155. Tuvalet: Kişilerin hijyenik açıdan dışkı boşalttıkları veya idrara çıktıkları (atık atma dahil) tesisler olup kişinin mahremiyetini sağlarken etraftaki alana hiçbir gıda güvenliği kirlilik riski vermemektedir.
156. Üst toprak: Teknik olarak toprak profilinin A-çevreni olarak bilinen ve toprağın humus açısından nispeten zengin üst tarafı anlamına gelir.
157. İzlenebilirlik: bir ürünün (yani malzeme ve parçaların menşei, ürüne uygulanan işlemlerin geçmişi veya ürünün teslimattan sonra dağıtımı ve yerleştirilmesi) geçmişi, kullanımı veya yerinin kaydedilen bilgiler sayesinde takip edilebilmesi “.
158. Doğrulama: İnceleme yoluyla bir ürünün, işlemin yada hizmetin belirlenmiş gereksinimlere uygun olduğu kanıtının doğrulanması.
159. Veteriner Sağlık Planı (VHP): Eğitilmiş personel ve veterinerlerin sürekli bakımları sayesinde hayvan sağlığının optimum seviyede tutulması için hazırlanmış yazılı bir plandır. Hastalık önleme stratejilerini, sık görülen durumlara karşı tedavileri, önerilen aşılama protokolerini ve parazit kontrollerini belirler. Ayrıca sürü performansı hakkındaki bilgileri, biyogüvenlik, işçinin yeterliliği, vs gibi konularda bilgi içerir.
160. Su Akışı: Göl, havuz, nehir, akarsu, kanal, akarsuyun bir parçası, geçişken su yada bir sahilin uzantısı olan, ayrı ve belirli bir su yüzeyi alanı.
161. Atık Madde: Kullanılmayan, değersiz görülen veya istenmeyen maddeler
162. Yabancı ot: İstenmediği yerde yetişen herhangi bir bitki. Tarımda, rahatsız bir alanda iyi kolonize olma yeteneği olan bitkiler olup ve esas ekimi yapılan türler ile rekabet eder. Yabancı otlar tipik olarak istenmeyen, ekonomik olarak yararsız veya zararlı türü olarak kabul edilir.
163. Kuyu Botu: Su tanklarında canlı balık transferi için kullanılan bir gemi.
164. Geri çekme: Tüketicinin elinde bulunan ürün hariç, herhangi bir ürünün tedarik zincirinden çekilmesi işlemidir.
165. İşçi: Bir Üreticide bir görevi yerine getirmesi için anlaşılmış olan bir kişi. Buna Üretici sahipleri ve
yöneticileri de dahildir.
166. Çalışma dili: bir denetim/kontrolün, çevirmen olmaksızın bağımsız olarak yapılabildiği dil.
Not: Tanımların listesi belirtici fakat sınırlı değildir, gerekli olması halinde GLOBALGAP tarafından daha fazla tanım eklenir- numaralamanın değişmesi-önceden oluşturulmuş sıra , tanımlanmış ifadenin ilk harfi için Alfabetiktir.