Endüstriyel Tasarım
Tasarım: bir ürünün tümü, veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü ifade eder.
Bir ürünün Yenilik unsurlarına uygun bütünü tasarım tescili yapılabileceği gibi, herhangi bir ürünün yenilik unsurlarına ve tasarım tescil kriterlerine uygun sadece bir kısmı da tasarım tescili yapılarak koruma altına alınabilir. Örneğin aleniyet kazanmış bir gömlek tasarımında kullandığınız yenilik özelliklerine sahip bir "cep” tasarımı dahi tasarım tescil ve koruma altına alınabilir. Devamı
Tasarım Tescil
Küresel rekabetin yoğun yaşandığı piyasalarda, ürünlerin yeni fonksiyonel özellikler ,kalitesi ve farklı pazarlama aktiviteleri ile rekabetin yanı sıra, inovasyon ve yeni fikirlerden oluşmuş tasarımlarla farklılaşarak daha etkin markalaşarak rekabette bir adım önde olabilirsiniz.Bir çok yatırım, maliyet ve işgücü ile, tüketicilere sunulan özgün tasarımları koruma altına almak içinde de sadece yetkili Türk Patent Enstitüsünde 554sayılı KHK.hükümlerince belgelendirerek koruma altına alabilirsiniz.
Tasarım tescil kriterleri
Tasarım tescil sistemi içerisinde bir tasarım ancak "yenilik" ve "ayırt edici nitelik" şartlarını haiz olması koşuluyla korunmaktadır. Burada ifade edilen yenilik, bir tasarımın aynısının, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olmasını; ayırt edici nitelik ise, bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olmasını ifade etmektedir
Korunmayacak tasarımlar
• Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlar ile kamu düzeni veya genel ahlaka aykırı tasarımlar,
• Teknik fonksiyonun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar,
• Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünü, başka bir ürüne mekanik olarak
monte edebilmek veya bağlayabilmek için ancak belirli biçim ve boyutlarda
üretilebilen tasarımlar.
Ayrıca Endüstriyel Tasarım koruması;
• Üretim yöntemi,
• Ürünün kullanım amacı,
• Ürünün teknik faydaları,
• Ürünün fonksiyonel özellikleri gibi konulan kapsamamaktadır.
Tasarım tescil başvuru süreci
Endüstriyel tasarım tescil başvuruları 2 aylık ön incelemeden sonra varsa noksanlıklar giderilmesi ve 554 sayılı KHK.hükümlerine uygun olması halinde 6 ay süresince Endüstriyel tasarımlar bülteninde yayınlayarak dışsal denetime tabi tutulur.Bu süreç içinde vara itirazlar alınır ve itirazların sonuçlanmasından sonrada belgelendirme işlemleri yapılarak Endüstriyel tasarım tescil belgesi gönderilir.
Tasarım itiraz
Endüstriyel tasarım bültenlerinde İlanı yapılmış bir tasarımla ilgili olarak, gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili meslek kuruluşları tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik vasfına sahip olmadığı gerekçesiyle yada hak sahipliğine dayanarak ilân tarihinden itibaren altı ay içinde tasarım tescil belgesinin verilmesine karşı Enstitü nezdinde itirazda bulunabilirler.Yapılan itirazlar öncelikle şekli olarak incelenir ve karşı görüş alınması için başvuru sahibine tebliğ edilir. İtiraz edilen tasarımın hak sahipliği ile, yenilik ve ayırt edici nitelik vasfına sahip olup olmadığı, sunulan belgeler ışığında Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından incelenir. Devamı
Tasarım korumasından kimler yararlanabilir
554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile sağlanan korumadan, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları veya Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı veya idari merkezi bulunan ya da sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile Paris veya Bern Sözleşmeleri yahut Dünya Ticaret Örgütünü Kuran Anlaşmanın eki TRIPs hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişiler yararlanır.Bu maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında kalmasına rağmen, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen ve fiilen tasarım koruması tanıyan devletlerin uyruğundaki gerçek veya tüzel kişiler de karşılıklılık ilkesi uyarınca Türkiyede tasarım korumasından yararlanır.
Tasarım Araştırma
Endüstriyel tasarım tescil araştırma ve sorgulama işlemlerini aşağıdaki linklerden TPE web veritabanında araştırabilirsiniz.Ancak tasarımlar arasındaki ilişki, benzerlik ve iltibasların olup olmadığını incelemek uzmanlık gerektirmektedir. İletişim formumuzdan bize ulaşarak uzmanlarımızdan bu konuda yardım almanızı öneririz
Tasarım Sorgulama
Endüstriyel tasarım koruma-hukuki haklar
Tasarım tescil başvurusu veya tescilden doğan tasarım hakkının başkasına devredilmesi mümkündür. Ayrıca, tasarım hakkından doğan kullanma yetkisi ulusal sınırların bütünü içinde veya bir kısmında geçerli olacak şekilde lisans sözleşmesine konu olabilir. Tasarım hakkının miras yolu intikali ve rehnedilmesi de mümkün olmaktadır.Bu işlemlerin sicile işlenebilmesi gerekir
Endüstriyel tasarım koruma
Bilgisayar programları ve yarı iletkenlerin topografyalari hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanısıra bileşik bir sistem veya bunu oluşturan parçaları, setler, takımlar, ambalajlar gibi nesneleri, birden çok nesnenin veya sunuşun birarada algılanabilen bileşimleri, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri içine alan ürün yelpazesinde yer alan ürünlerin kendilerinin veya bir parçasının yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmak şartıyla dış görünümlerinin koruma kapsamı altına alınmasıdır.Başvuru sahibi, tasarımı veya tasarımın uygulandığı ürünün tescilini 4 defa yenilemek suretiyle 25 yıla kadar üretme hakkına sahip olacaktır.
Tescilsiz tasarım kullanmanın sakıncaları
Endüstriyel Tasarımların Tesciline İlişkin Kararname çıkana kadar daha önce TTK. Haksız Rekabet Hükümlerine ve Genel Hükümlere göre korunan tescilsiz tasarımlar, yine aynı şekilde korunur. Ancak tescilsiz kullanım 554 sayılı KHKnin sağladığı hakları veremez. Bunların arasında yeralan en önemli hususlar tescilin sağladığı isbat kolaylığı ve ihlal halinde yaptırımların ağırlığıdır
Tasarım hakkına tecavüz halleri
Aşağıda yazılı fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır:
1. Tasarım hakkı sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynını veya belirgin bir şekilde benzerini yapmak, üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akdi için icabda bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçlarla depolama, elde bulundurmak.
2. Tasarım belgesi sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek, Devamı
Tasarım hak ihlalleri, tecavüz ve cezalar
4128 sayılı Kanunun 3.maddesi ile 554 sayılı KHKye eklenen 48/A maddesinde belirtildiği üzere:
1. Tasarım hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildirimini gerçeğe aykırı olarak yapanlar veya tasarım koruması olan bir eşya veya ambalajı üzerine konulmuş, tasarım koruması olduğunu belirten işareti, yetkisi olmadan kaldıranlar veya kendisini haksız olarak tasarım başvurusu veya tasarım hakkı sahibi olarak gösterenler hakkında bir yıldan iki yıla kadar hapis. üçyüz milyon liradan altıyüz milyon liraya kadar para cezasına,
2. Hak ve alakası olmadığını veya tasarruf yetkisi bulunmadığını bilmesi gerektiği halde, tasarım hakkının korunmasına ilişkin mevzuatın devir ve intikal, rehin ve haciz ile ilgili maddelerinde yazılı haklardan birini veya bu hakla ilgili lisansı, başkasına devreden, veren, rehneden, bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunanlar ile korunan bir tasarım hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresinin bittiği veya tasarım hakkının Devamı
Tasarımda tazminat
Tasarımdan doğan hakları tecavüze uğrayan tasarım hakkı sahibi, mahkemeden tecavüzün giderilmesini, maddi ve manevi zararın tazminini talep edebilir. Tasarımdan doğan haklara tecavüz eden tarafından tasarımın kötü şekilde üretimi veya uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda tasarımın itibarı zarara uğrarsa, tasarım hakkı sahibi bu nedenle ayrıca tazminat isteyebilir.
Yurtdışı tasarım tescil
Avrupa Topluluk Tasarım Tescil
Topluluk Tasarım tescilleri için yetkili merci İspanyanın Alicante şehrinde bulunan ve şimdiye kadar Topluluk Marka Tescillerini üstlenen OHİM (Office for the Harmonization in the Internal Market) dir.
Tasarım tescil başvuru
Topluluk tasarım başvurusu Avrupa Birliği, Dünya Ticaret Örgütü, Paris Birliği üyesi ülke vatandaşları veya bu ülkelerden birinde ticari faaliyeti veya ikameti olan özel ve tüzel kişilerce yapılmaktadır. Devamı
Avrupa Birliği Tasarım Başvuru
Avrupa birliğine üye 27 ülkede tasarım tescili alınabilir.İşlemler OHIM tarafından yürütülmektedir.
Tek bir başvuru ile, koruma, maliyet ve tecavüz hükümsüzlük davalarında da tek birden hükme bağlama kolaylığı getirmektedir.
Koruma süresi 5.yıldır.Ancak her 5 yılda 4 defa yenileyerek 25.yıla kadar koruma sağlanabilmektedir.
Avrupa Birliği Üye Ülkeler
Belçika, Fransa, Almanya, İtalya ,Lüksenburg, Hollanda, Danimarka,İrlanda, İngiltere,Yünanistan,Portekiz,İspanya,Avusturya,Finlandiya,İsveç, Güney Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti,Estonya,Macaristan,Letonya,Litvanya,Malta,Polonya, Slovakya, Slovenya,Bulgaristan,Romanya
Uluslararası tasarım tescil başvurusu
Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tesciline İlişkin Lahey Anlaşması ile getirilen tescil sistemine Lahey Sistemi denir. Bu sistem, Uluslararası Büro (WIPO) nezdinde yapılacak tek bir başvuru ile birden fazla ülkede endüstriyel tasarım koruması elde etme imkanı sağlar.
Sistemin iki temel amacı vardır;tek bir başvuruyla, seçilen ülkelerde tescil yoluyla koruma sağlamak,tek bir başvuruyla, aynı etkiye sahip bir tescil sistemi kullanarak işlemleri daha kolay hale getirmek.
Böylelikle tescille ilgili bütün işlemler tek bir merkezden yürütülebilecek ve bütün kayıtlar tek bir merkezde tutulacaktır.
Uluslararası tescil başvurusu yapmaya hak kazanabilmek için başvuru sahibinin aşağıda belirtilen şartlardan en az birini haiz olması gereklidir. Anlaşmaya taraf ülkelerden birinin vatandaşı olmak, ya da ;Anlaşmaya taraf ülkelerden birinde ikameti olmak, ya da Anlaşmaya taraf ülkelerden birinde ticari veya sınai faaliyette bulunan gerçek ve etkili bir müessesesi olmak Ancak bunlara ek olarak sadece 1999 Cenevre Metni için geçerli olmak üzere uluslararası başvuru Anlaşma’ya taraf bir ülkede daimi ikametgahı olan kişiler tarafından da yapılabilir.
Uluslararası başvuru yapabilmek için, söz konusu tasarımın Ulusal Ofislerce önceden tescil edilmiş olması yada tasarım tescil başvurusunda bulunulmuş olması gerekmemektedir. Devamı |
