“Endüstriyel tasarımların yüzde 90’ı taklit”
Zücaciye piyasasına hizmet veren Etkin Patent Genel Müdürü Bülent Aydın’a göre, dava açılması halinde, bugün tescilli olan pek çok marka yokolur. Markalaşmada özgünlüğün önemli olduğunu anlatan Aydın, benzerliklerin firmaları taklitçi pozisyonuna düşüreceğini, bunun da toplum tarafından artık itibar görmeyen bir durum olduğuna işaret ediyor.
Piyasaya patent konusunda hizmetler veren Etkin Patent ’in Genel Müdürü Bülent Aydın, ülkemizde tasarım konusunda ciddi sorunlar yaşandığını düşünüyor. Ülkemizde tasarım diye ortaya konulan endüstriyel tasarımların yüzde 90’ının taklit olduğunu söyleyen Aydın, örnek olarak zücaciye ve kuyumculuk sektörünü gösteriyor.
Kendisine başvuran bazı firmaların bir ürünü gösterip, ‘yüzde elli ya da yüzde kırk değiştirsek ne olur’ diye sorduklarını söyleyen Aydın, şöyle konuşuyor: “Bu önerilen, tasarım denilince mümkün olmayan bir davranış biçimi. İşin erbabı bu iki şekle baktığında benzerlik bulduysa, taklittir. Bir şekle bakıp, onu yeniden düzenlemeyi düşünüyor, ondan yararlanıyorsak, üretilen şey benzerdir. Bu tür davalarda özellikle halı desenlerinde çok büyük davalar olmuştur.”
Kültürel mirasın anonim olduğunu anlatan Aydın, kültürel malzemelerin konfirme edilerek uygulandığı ürünlerde ciddi sorunlar doğduğunu düşünüyor.
Aydın, herkesin birbirini taklit etme eğiliminde olduğu bu piyasada, çoğu tescil başvurusunun ‘biri beni dava ederse kendimi koruyayım’ diye yapıldığını söylüyor. Tescillerin, dava süreçlerinde maddi ve manevi cezalardan kurtulmak için işlediğini düşünen Aydın, eserin özgünlüğünün ikinci planda kaldığını belirtiyor. Çin’den getirdiği bir ürüne bile tescil almaya çalışanlar olduğunu anlatan Aydın, bu tür davranışların kötü niyetli olmasa bile, sonuçta zarar verici durumlar olduğu düşüncesinde.
Aydın’a göre, sorunlar marka kavramı çevresinde de ciddi boyutlarda. Marka kavramının bilinmediğini söyleyen Aydın, tescil alınırken de garip uygulamalarla karşı karşıya kalındığı fikrinde. Ülkemizdeki markaların birbirine çok benzediğini, hatta bazı markaların aynı olup, uzantılarının farklı olduğunu belirtiyor. Aydın dava açılması halinde, bugün tescilli olan pek çok markanın yok olacağını söylüyor. Markalaşmada özgünlüğün önemli olduğunu anlatan Aydın, benzerliklerin firmaları taklitçi pozisyonuna düşüreceğini, bunun da toplum tarafından artık itibar görmeyen bir durum olduğuna işaret ediyor. Markalaşmak isteyene önerdikleri ilk şeyin, özgünlük olduğunu söyleyen Aydın, “Bugüne kadar taklit önemli bir silahtı ama bundan sonra marka olmak önemli” diyor.
Şirketlerin logo konusuna da dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Aydın, “İnternet ortamında çok beğenilen bir logoyu kendinize göre yorumlayıp, onunla tescile başvurabilirsiniz. Ancak, dava açıldığı zaman sadece logoyu değil, başvurduğunuz ibareyi de kaybedersiniz. Benim önerim logonun alındığı ajanstan, ‘başka bir kaynaktan yararlanılmamıştır’ şeklinde bir yazı istenmesidir. Logoyu tescile ayrı götürmeye başladık. Logo iptal edilirse marka da iptal olmasın diye bu yöntemi kullanıyoruz… Bundan dolayı, logonun ayrı gönderilmesi taraftarıyız” diyor.
Kaynak: boyupedia (Zücaciye Dünyasına Focus dergisi)