Endüstriyel Tasarım Tescili Nedir?
Gümrük Birliği ile ülkemizde ciddi olarak gelişen bir uygulama olarak yeni ve ayırtedici niteliğe sahip endüstriyel tasarımlar Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescil edilerek 5 yıl süre ile koruma altına alınmaktadır. Bu süre beşer yıllık dönemler halinde yenilenmek üzere toplam 25 yıla kadar uzatılabilir. Tasarımın kullanılması hak ve yetkileri münhasıran tasarım hakkı sahibinindir. Üçüncü kişiler, tasarım hakkı sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarlanan veya tasarımın uygulandığı bir ürünü üretemez, piyasaya süremez, satamaz, sözleşme yapmak için icapta bulunamaz, ithal edemez, ticari amaçla kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz.
Ne Tür Tasarımlar Korunabilir?
Yeni ve ayırdedici niteliğe sahip tasarımlar ile bileşik bir ürünün bir parçası ile ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırd edici bir niteliğe sahipse tescil suretiyle belge verilerek korunur.
Koruma Kapsamı Dışında Tutulan Tasarımlar
Yeni ve ayırd edici niteliğe sahip olmayan tasarımlar, kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı tasarımlar , teknik fonksiyonunun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar koruma kapsamının dışındadır.
Tasarım Tescili İçin Kimler Başvurabilir?
Tasarımların tescili ile sağlanan korumadan, TC. vatandaşları veya TC. sınırları içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişiler veya Paris veya Bern Sözleşmeleri veya Dünya Ticaret Örgütü’nü Kuran Anlaşma hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişiler ile T.C. uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen tasarım koruması tanıyan devletlerin uyruğundaki gerçek veya tüzel kişiler de karşılıklılık ilkesi uyarınca TSE’ye başvurarak Türkiye’de tasarım korumasından yararlanabilir.
Tescil İşlemi Ne Kadar Sürer?
Başvuru tarihi kesinleşmiş ve tüm eksikleri giderilmiş olması şartıyla, tescil işlemi l ayda sonuçlandırılarak başvuru sahibine tescil belgesi gönderilir.
Başvuru İçin Gerekli Olanlar Nelerdir?
Tescili istenilen tasarımın bir örneği başvuru dilekçesine yapıştırılmış olarak 8x8 cm ebadında l5 adet görsel anlatımı ile başvuru yapılır. Görsel anlatım, tasarımın tüm belirgin özelliklerini yansıtan ve yayın yoluyla çoğaltımına elverişli resim, çizim, grafik, fotoğraf veya benzeri bir biçimde hazırlanmış olabilir. Üç boyutlu tasarımlarda, tasarımın daha iyi anlaşılabilmesi bakımından en az önden, yandan ve üstten görünümlerinin verilmesi şarttır.
İki boyutlu bir tasarımı konu alan başvurularda, yayının ertelenmesi isteniyorsa, tasarımın tüm belirgin özelliklerini yansıtan ve yayın yoluyla çoğaltımına elverişli resim, grafik, fotoğrafik veya benzeri bir biçimde görsel bir anlatımı verilemiyorsa, görsel anlatımın yerine tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünün 20 cm x 30 cm ebatlarında örneği verilebilir. Ancak yayın erteleme süresi bittiğinde 8 cm x 8 cm ebatında görsel anlatımın verilmesi şarttır.
· Başvuru ücreti
· Vekaletname
· İmza Sirküleri
· Tarifname
Tasarımın görsel anlatımını en açık şekilde ifade eden tarifnamenin başvuru esnasında verilmesi zorunludur
· Sınıflandırma
Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünler, Türk Patent Enstitüsünce, Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Sınıflandırılmasına ilişkin Lokarno Anlaşmasının 6. Baskısına uygun olarak sınıflandırılmaktadır.
· Menşe Memleket Belgesi
Tasarım tescil başvurusu ile ilgili rüçhan hakkı talep ediliyorsa, başvurunun ilk yapıldığı Menşe Memleket İdaresi tarafından verilmiş bulunan tasdikli Menşe Memleket Belgesi ile bu belgenin tercümesi gereklidir.
· Tescil ve yayın ücreti
Yayın Ertelenmesi nedir?
Başvuru sahibi, başvuru sırasında tasarımın tesciline ilişkin yayının azami 30 ay süreyle ertelenmesini isteyebilir. Yayın erteleme talebi, genellikle, tasarımı yapılmış ancak piyasaya sunulmamış ürünler için yapılır. Yayın erteleme talebi bulunan başvurular için sicil kaydı yapılır, ancak tasarımın görsel anlatımı ve diğer belgeleri kamu incelemesine kapalı tutulur.
Yayın ertelemenin sona erdiği tarihte veya hak sahibinin isteği üzerine daha önceki bir tarihte, yayınlanır.
Tekli Başvuru-Çoklu Başvuru nedir?
Tek tasarım için yapılan başvurularda başvuru formunun tekli kısmı işaretlenir.
Ancak istenirse birden çok tasarım içinde tek başvuru altında müracaat yapılabilir. Bu durumda da başvuru formunun çoklu kısmı işaretlenir. Çoklu başvurular süslemeler için yapılabileceği gibi, aynı başvuru altında gösterilen her bir tasarımın, tasarlanan ürünlerin aynı alt sınıfa veya aynı set/takıma ait olmaları veya bileşik bir ürünün parçaları olmaları veya birden çok nesnenin ya da sunuşun bir arada algılanabilen bir bileşimini oluşturmaları durumunda mümkündür. Çoklu başvurularda tasarım sayısının belirtilmesi gerekir.
Rüçhan Hakkı nedir?
Paris Sözleşmesine dahil ülkelerden birine mensup veya bu ülkelerden birine mensup olmamakla birlikte onlardan birinde ikametgahı veya işler durumda bir ticari müessesesi bulunan gerçek veya tüzel kişiler veya Kanuni varisleri bu ülkelerin herhangi birinde yetkili mercilere bir tasarımın tescili için usulüne uygun olarak yaptıkları başvuru tarihinden itibaren, altı ay süreyle aynı tasarım için tasarım belgesi almak üzere Türkiye’de başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır.
Sergilerdeki Teşhirden Doğan Rüçhan Hakkı nedir?
Tescil başvurusunda tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünü, Türkiye’de açılan milli ve milletlerarası sergilerde veya Paris Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde açılan resmi veya resmi olarak tanınan sergilerde teşhir eden başvuru hakkına sahip kişiler, sergideki teşhir tarihinden itibaren altı ay içerisinde, Türkiye’de tasarım belgesi almak için başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır.
Başvuru Tarihinin Kesinleşmesi ve Tescil İşlemi
Başvuru tarihinin kesinleşmesi için örnek başvuru formuna uygun dilekçe ve Kanun Hükmünde Kararnamenin 26. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen tasarımın tüm belirgin özelliklerini yansıtan ve yayın yoluyla çoğaltımına elverişli çizim, grafik, fotoğraf veya benzeri bir biçimde hazırlanmış görsel anlatımı ile başvuru ücreti belgesi TPE’ye verildiğinde Türk Patent Enstitüsü’nce tasarım belgesi verilerek koruma hakkından yararlandırılır. Sicil kaydı yapılmış tasarımlar, aylık Resmi Endüstriyel Tasarımlar Bülteni’nde yayımlanır.
İtiraz Hakkı Nedir?
Resmi Endüstriyel Tasarımlar Bülte’nde yayımlanan tasarımlarla ilgili olarak, gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Meslek kuruluşları, yayım tarihinden itibaren 6 ay içerisinde, itiraz gerekçesini açıklayan bir dilekçe ve ücret tebliğinde belirtilen itiraz inceleme ücreti ile birlikte Enstitü nezdinde itiraz edebilir.
Tasarım Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller Nelerdir?
Tasarım hakkı sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynısını veya belirgin şekilde benzerini yapmak, üretmek, piyasaya sunmak, satmak,sözleşme akdi için icabda bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçlarla depolama, elde bulundurmak,
· Tasarım belgesi sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek,
· Yukarıda belirtilen fiillere iştirak , yardım, teşvik etmek veya hangi şekil ve şartlarda olursa olsun bu fiillerin yapılmasını kolaylaştırmak, - Kendisinde bulunan ve haksız olarak üretilen veya ticaret alanına çıkarılan eşyanın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak,
· Gasp
Tasarım başvurusu bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 34. maddesine göre yayınlandığı takdirde, başvuru sahibi, tasarıma vaki tecavüzlerden dolayı hukuk ve ceza davası açmaya yetkilidir. Tecavüz
eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötü niyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa, yayından önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.
Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, eylemi tecavüz olmaktan çıkarmaz.
Tescil işaretleri kusurun değerlendirilmesi sırasında dikkate alınmaktadır.