Endüstriyel tasarım tescilinde çok önemli bazı bilgileri sizinle paylaşmak istiyorum
Endüstriyel Tasarım; Bilgisayar programları ve yarı iletkenlerin topografyalari hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanısıra bileşik bir sistem veya bunu oluşturan parçaları, setler, takımlar, ambalajlar gibi nesneleri, birden çok nesnenin veya sunuşun birarada algılanabilen bileşimleri, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri içine alan ürün yelpazesinde yer alan ürünlerin kendilerinin veya bir parçasının yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmak şartıyla dış görünümlerinin koruma kapsamı altına alınmasıdır.
ENDÜSTRİYEL TASARIM TESCİL KRİTERLERİ
1. Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar belge verilerek korunur. Bileşik bir ürünün bir parçası ile ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırt edici bir niteliğe sahipse ayrıca korumadan yararlanır.
2. Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.Kamuya sunma, sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Üçüncü sahıslara yapılan ve açıkça veya zımmen gizlilik niteliği taşıdığı anlaşılan açıklamalar kamuya sunmanın kapsamı dışındadır
3. Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile 554 sayılı K.H.K..nın yedinci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır.
Herhangi bir tasarımın ayırt edici nitelik açısından kıyaslandığı diğer bir tasarımın; Başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiyede veya dünyada herhangi bir yerde piyasaya sunulmuş olması veya Enstitü tarafından tescilli bir tasarım olarak yayınlanmış ve ayırt edici nitelik açısından değerlendirilen tasarımın başvuru veya rüçhan tarihinde henüz koruma süresini doldurmamış olması, gerekir.
Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınır.
4. Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden önceki oniki ay içerisinde veya rüçhan talebi varsa, rüçhan tarihinden önceki oniki ay içerisinde tasarımcı veya halefi veya bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafindan kamuya sunulur veya tasarımcı veya halefleri ile olan ilişkinin suistimali sonucu kamuya sunulursa, bu açıklama 6 ncı ve 7 nci maddeleri çerçevesinde tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.
5. Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.
6. Teknik fonksiyonunun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiç bir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.
Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünü, başka bir ürüne mekanik olarak monte edebilmek veya bağlayabilmek için ancak zorunlu biçim ve boyutlarda üretilebilen tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.
Ancak, bu konudaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı ve 7 nci maddelerinde belirtilen "yenilik" ve "ayırt edicilik" kriterlerini karşılamak koşulu ile farklı veya eş birimlerden oluşan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle, sonlu veya sonsuz, çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar koruma kapsamına girer.
TASARIM TESCİLİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
Yukarıda tescil kriterleri açıkladık.Ancak Endüstriyel tasarım tescillerinde bu kriterler olmasına ve bilinmesine rağmen kimi başvuru sahipleri bilerek veya bilmeyerek ve uyarılmadıkları için yurtdışından veya yurtiçinde tescili olmadığına inandığı kimi ürün şekil veya desenleri tescil ederek oldukça yanlış bir şekilde hak sahibi olmak istemektedir.
Öncelikle tasarım tescili,marka tescilinden farklı olarak “dışsal denetime tabi”tescil süreci izlemektedir.Yani başvurduktan takriben iki ay lık bir süre içinde şekli incelemeden geçen başvuru 6.aylığına Endüstriyel tasarım bülteninde yayınlanarak,3.şahısların itirazına tabii tutulur ve herhangi bir itiraz olmadığı zamanda tescil edilir.
Peki bu tescil sizi tamamiyle hak sahibi yaparmı? Elbetteki HAYIR...
Diyelimki yenilik özelliği olmayan veya yurtdışından yenilik özelliği olmayan ve bir başkası adına olan herhangi bir tasarım veya deseni kendi adınıza tescil yaptırdınız.Belgenizi aldıktan sonrada bu tasarımı kullanan 3.şahıslara karşı hukuki yaptırımlar yapmaya düşündünüz,Problemler de buraya ortaya çıkmaya başlar.Diyelim ki tescil belgesine dayanarak 3.şahıslar hakkında dava açtınız veya bununla da yetinmeyip “mal toplatma vb”hukuki yaptırımlar yapmaya kalktınız,gerçi Hukuki uygulamalrad bu çok kolay olmamakla birlikte diyelim ki malda toplattığınızı varsayalım.Dava sürecinde bu tasarımın hem yeniliğinin hem de size ait olduğunu ispatlamak durumundasınız,Davalı taraf tasarımınızın yeni ve size ait olmadığını ispatladığı anda da çok ciddi oranlarda hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceğinizi unutmayınız.Onun için gerçekten size ait özgün esereleri tescil yaptırarak ciddi maddi kazanımlar elde edebileceğiniz gibi markalaşmanıza katkı sunabilirsiniz ama kurnazlık ve uyanıklarla bu hakkı elde etmeye kalktığınız anda da oldukça cidi yaptırımları da göze almak durumundasınız.
Korumaya ilişkin basit ama çok bilinmeyen bir öenrimiz var.Kendinize ait Fikri ve Sınai Mülkiyete konu olan tüm eserlerinizi(tasarım,şekil,desen,fikri haklar vs.),3.şahısların göstermeden önce mümkün ise Noter aracılığı bir suretini,pahalı geliyorsa yazı,şekil ve diğer görsel tüm meteryallerinizi iadeli taahhütlü posta ile kendi kendinize göndermenizi öneriyoruz.Bu postayı gönderirken zarfın seloteyp olmaksızın iyi kapanmasını ve mümkün ise PTT mühürünün zarfın kapalı alanına vurulmasını sağlayınız ve en öenmlisi bu zarfı asla açmayınız.Bu yöntem o tarihte o eserin size ait olduğunu tarihi ile ispatlamanızı sağlar.İyiniyetinize rağmen Bir başkası tarafından aynısı veya benzerinin kullanılması halinde en azından bunun size ait olduğunu Mahkemelerde ispatlayabilirsiniz.Tabii en iyisi ve en etkin yöntem tescil yolu ile belgelendirerek hem ticari kazanç hem de etkin koruma sağlamış olursunuz.Tescil sadece size ait olduğunu değil,ayrıca tecavüz halinde oldukça ciddi miktarlarda tazminat ve cezalar olduğundan çok da kolay taklit edilmeyecektir.
Bülent AYDIN
Etkin Patent Tic.Ltd.Şti..
Tel . 0212 2123517
Faks: 02122123519
Web : www.etkinpatent.com
E-posta: bulent.aydin@etkinpatent.com
bilgi@etkinpatent.com